Door 10 procent van het huidige landbouwareaal te benutten voor natuurgestuurde oplossingen voor waterbeheer en waterveiligheid, is Nederland beter voorbereid op zeespiegelstijging en weersextremen als piekbuien en droogte. Dat is de hoofdboodschap van het rapport ‘Natuurlijk kan het slimmer; natuur als bondgenoot voor een weerbaar Nederland’ van NL2120, het innovatieprogramma waarin overheden, waterschappen, wetenschap, bedrijven en natuurorganisaties naar natuurlijke oplossingen zoeken voor de toekomst van Nederland.
Het rapport is dinsdag in Wageningen overhandigd aan twee topambtenaren van de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Beide vinden het rapport een inspirerend vergezicht voor de toekomst van ons land.
NL2120-directeur Alex Hekman benadrukte dat het rapport geen blauwdruk geeft voor de inrichting van Nederland, maar een uitnodiging is om met overheden, waterschappen, boeren en natuurorganisaties samen aan de slag te gaan. NL2120 wil graag “innovatieve voorbeeldprojecten" van nature-based solutions waarin landbouw, waterbouw en natuur samen optrekken.
Doemscenario's
Door 200.000 hectare van de huidige landbouwgrond in te zetten voor natuurlijk waterbeheer en natuurlijke vormen van waterveiligheid is Nederland beter bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering, is de teneur van het nieuwe NL2120-rapport. Het borduurt voort op de kaart die 7 jaar geleden werd gepresenteerd met een toekomstbeeld van Nederland waarin water en natuur een veel grotere rol krijgen. "In plaats van doemscenario’s te schetsen, laten we in een wenkend perspectief zien dat natuurlijke oplossingen haalbaar en betaalbaar zijn", zei NL2120-directeur Alex Hekman bij de presentatie.
Het nieuwe rapport ‘Natuur als bondgenoot voor een weerbaar Nederland’ geeft een concrete uitwerking voor verschillende landschappen in ons land, inclusief in inschatting van kosten en opbrengsten.
Veenweidegebieden vernatten
NL2120 wil de kusten van Zeeland, Zuid-Holland, Friesland en Groningen verbreden met kerven in duinen en brede, natuurlijke overgangszones van zand, kwelders en schorren die een stootkussen vormen bij stormen en die meegroeien met de stijgende zeespiegel. Dat moet gebeuren door landbouwgronden langs de kust om te vormen tot natuurgebieden. Het gaat om landbouwgronden die op termijn niet meer bruikbaar zijn door de opkomende verzilting van onze kust, benadrukt Alex Hekman, directeur van NL2120.
Daarnaast is NL2120 voorstander van het verhogen van de waterpeilen in de veenweidegebieden in Nederland. Door vernatting kan de inklinking van de veenbodem een halt worden toegeroepen. Als gevolg van bemaling oxideren veel veenweidegebieden in ons land waardoor CO2 vrijkomt. Volgens NL2120-directeur Alex Hekman blijft er in veenweidegebieden met hogere waterpeilen ruimte voor landbouw. "Maar wel in nieuwe vormen; van natte teelten tot melkveehouderij die past bij een natter landschap."
De hogere zandgronden van ons land zouden moeten worden ingezet om water op een natuurlijke manier op te vangen in moerassen en beekdalen. Zo is het landschap beter bestand tegen droogte en overvloedige regenval. Hiervoor zou 14 procent van de huidige landbouwgrond moeten worden omgezet in natuur. Ook bepleit NL2120 minstens 50.000 hectare ruimte voor nieuwe riviernatuur, ook op huidige binnendijkse landbouwgronden. Plus vergroening van steden met veel bomen, parken en groene daken.
Gezondheidswinst
Wanneer deze strategie wordt gekozen, levert dat volgens Alex Hekman op termijn vele voordelen op. "De doelen voor het voldoen aan de Vogel- en Habitatrichtlijn en de Natuurherstelverordening komen weer binnen handbereik. Er worden dan 4 miljoen ton meer broeikasgassen vastgelegd; dat vertegenwoordigt voor de komende 100 jaar een totale waarde van 76 miljard euro. De waterkwaliteit zal verbeteren; wat neerkomt op een waarde van 7,5 miljard euro. En de kwaliteit van de leefomgeving verbetert. Dat levert een gezondheidswinst van zo’n 1,5 miljoen levensjaren.”
NL2120 doet de dringende oproep om natuurlijke systeemoplossingen tot een volwaardig onderdeel te maken van beleid en uitvoering. Ook roept NL2120 de overheid op om de investeringen in waterbeheer en klimaatadaptatie te verdubbelen van 10 naar 20 miljard. Dat is in lijn met de oproep die de Deltacommissaris recent deed bij de presentatie van het herijkte Deltaprogramma. “Benut de uitvoeringskracht van de watersector om natuurlijke systeemoplossingen op te schalen”, klinkt het advies.
