Een technisch defect aan een tijdelijke pompinstallatie heeft de grote storing op rioolwaterzuivering Land van Cuijk in Haps op 25 november 2025 veroorzaakt. Door het uitvallen van de installatie stroomde een bezinkingstank over en kwam slib op het terrein terecht. Een externe storingsdienst hield de installatie continu in de gaten, maar kwam volgens Waterschap Aa en Maas te laat in actie.
Daarmee is duidelijk geworden wat er op 25 november misging op de rwzi in Haps. De zuivering was op dat moment in renovatie. Tijdens die werkzaamheden werd gebruikgemaakt van een tijdelijke pompinstallatie (TPI). “De calamiteit is veroorzaakt door een technisch defect aan de TPI”, laat Waterschap Aa en Maas schriftelijk weten. “Door het uitvallen van de TPI stroomde de bezinkingstank over en liep slib het terrein op.”
De verantwoordelijkheid voor de tijdelijke installatie lag bij de aannemer die de rwzi renoveert. De installatie stond volgens het waterschap onder voortdurend toezicht. Dat kon echter niet voorkomen dat de situatie uit de hand liep. “Er vond continue monitoring plaats door een externe storingsdienst, maar die is te laat in actie gekomen, waardoor de zuivering overstroomde en schade aan terrein en installaties is ontstaan.”
Open sleuven vergrootten schade
Dat de gevolgen zo groot waren, had volgens Aa en Maas mede te maken met de werkzaamheden op het terrein. De rwzi werd gerenoveerd en daardoor lagen op verschillende plaatsen kabel- en leidingsleuven open. “De schade was fors omdat de rwzi gerenoveerd werd en veel kabel- en leidingsleuven open lagen. Het slib kon zich daardoor eenvoudig verspreiden over het terrein.”
De overstroming leidde uiteindelijk tot het stilvallen van de zuivering. Omdat ook water in de kelder met hoogspanningsinstallaties terechtkwam, werd de elektriciteit uitgeschakeld om kortsluiting te voorkomen. Het binnenkomende afvalwater kon daardoor niet meer worden gezuiverd.
Toen de buffercapaciteit in het rioolstelsel niet langer voldoende was, traden overstorten in werking. Later werd een tijdelijke bypass aangelegd waarmee ongezuiverd afvalwater rechtstreeks op de Maas werd geloosd. De zuivering werd vervolgens met tien noodaggregaten gefaseerd weer opgestart. Op 27 november kon de rwzi het afvalwater weer volledig verwerken.
Lessen voor renovatieprojecten
Volgens Aa en Maas was sprake van meerdere omstandigheden die elkaar versterkten. “Het is daarmee een ongelukkige samenloop van omstandigheden geweest, waar we in lopende en nieuwe projecten extra aandacht voor hebben, en mogelijk ook extra veiligheidsmaatregelen voor treffen.”
Een van de lessen heeft rechtstreeks betrekking op de inrichting van bouwterreinen bij renovaties van zuiveringen. “Een geleerde les is bijvoorbeeld om kabel- en leidingsleuven en sparingen niet langer open te laten liggen dan strikt noodzakelijk, en in sommige gevallen ook tijdelijk weer te dichten als dat mogelijk is.” Daarmee wil het waterschap de gevolgen beperken wanneer tijdens toekomstige werkzaamheden opnieuw iets misgaat met een installatie.
Na de calamiteit zijn samen met de aannemer direct noodmaatregelen genomen. Inmiddels is volgens het waterschap alle schade hersteld en is het terrein schoongemaakt en onderzocht. Daarbij is ook gekeken naar mogelijke gevolgen voor de omgeving. “Er zijn geen langdurige effecten gemeten op grond- en waterkwaliteit en ecologie.”
Tijdens het incident kwam wel ongezuiverd afvalwater in het oppervlaktewater en via de bypass in de Maas terecht. Om de gevolgen daarvan te beperken werd onder meer met schoon water doorgespoeld. Ook zette Aa en Maas drones in om de vervuiling in beeld te brengen.
Aannemer aansprakelijk
De financiële afwikkeling van de calamiteit loopt nog. Omdat de verantwoordelijkheid voor de tijdelijke pompinstallatie bij de aannemer lag, heeft Aa en Maas die partij aansprakelijk gesteld. “Gezien de oorzaak van de calamiteit heeft Aa en Maas de aannemer aansprakelijk gesteld voor de geleden schade.”
Hoe groot het uiteindelijke schadebedrag is, kan het waterschap nog niet zeggen. “Er wordt nog gewerkt aan de definitieve schadebepaling en vergoeding daarvan door verschillende betrokken partijen en verzekeraars.”
LEES OOK
H2O Actueel: De rwzi in Haps viel dinsdag stil: een reconstructie van de stroomstoring
H2O Actueel: Stilgevallen rwzi Haps wordt stapsgewijs weer opgestart
