De aanleg van een getijdenduiker in de Dubbele Dijk in de Groningse plaats Bierum zorgt niet voor extra verzilting in de nabijgelegen landbouwgronden. De dikke kleilaag in de bodem biedt daartegen voldoende weerstand.
Dit is de uitkomst van een onderzoek dat ingenieursbureau Sweco en grondwaterspecialist Acacia Water hebben uitgevoerd in opdracht van de provincie Groningen. De innovatieve Dubbele Dijk is aangelegd in het kader van de dijkversterking tussen Delfzijl en Eemshaven en bestaat uit een hogere zeedijk en een lagere dijk landinwaarts. In de zeedijk komt een getijdenduiker waardoor zeewater straks naar het tussengebied kan stromen. Dat leidt tot eb- en vloedwerking.
Zorgen bij boeren
De boeren die de akkers in de aangrenzende polder gebruiken, zijn bang dat door de nog te bouwen in- en uitlaatconstructie de verziltingsproblemen verder zullen toenemen. Zij hebben al jarenlang last van zoute kwel onder hun percelen, omdat er intensief wordt gedraineerd richting een kwelsloot die op een lager peil ligt dan het zeeniveau.
Het onderzoek moest uitsluitsel geven of de zorgen van de boeren terecht zijn. Hierbij hebben de onderzoekers van Sweco en Acacia Water gebruikgemaakt van grondwatermetingen, bestaande bodemgegevens en aanvullende grondboringen. Volgens hen is de kans op extra verzilting te verwaarlozen.
Dikke kleilaag
In de ondergrond bevindt zich een dikke deklaag die voornamelijk bestaat uit klei (zie infographic). Deze laag biedt veel weerstand tegen grondwater dat vanuit de zandlaag eronder opwaarts stroomt. Dit zorgt ervoor dat de zoute kwel door de deklaag slechts heel beperkt – minder dan 0,1 millimeter per dag – toeneemt als gevolg van de eb- en vloedwerking in het tussengebied.
Op sommige plekken komen dunne lagen zand en veen voor, maar ook dan is er voldoende weerstand omdat deze lagen zijn ingepakt in klei. Als er eventueel toch zout water doorsijpelt, wordt dit opgevangen door de kwelsloot achter de tweede dijk.
De provincie Groningen kan nu vergunningen aanvragen voor het aanleggen van de getijdenduiker. De provincie blijft daarnaast de verzilting bij de Dubbele Dijk in de gaten houden. Hierbij wordt de samenwerking met de boeren gezocht.
Schematische dwarsdoorsnede van de bodem bij de Dubbele Dijk I Infographic: Programma Eems-Dollard 2050
MEER INFORMATIE
Toelichting door provincie Groningen
Rapport van onderzoek naar verzilting
Projectinformatie Dubbele Dijk
H2O Actueel: dijkversterking Delfzijl-Eemshaven
H2O Opinie: win-winsituatie door dubbele dijken
