De 21 Nederlandse waterschappen hebben hun prestaties over 2025 gebundeld in Waterschapspeil 2026. Naast de resultaten op terreinen als waterkwaliteit, waterveiligheid en klimaatadaptatie worden ook de onderliggende gegevens openbaar gemaakt. Daarmee moeten de prestaties van waterschappen beter inzichtelijk en onderling vergelijkbaar worden.
Waterschapspeil 2026 is maandag gepubliceerd door de Unie van Waterschappen. Het is de tiende landelijke rapportage waarin de waterschappen gezamenlijk inzicht geven in hun prestaties. De gegevens zijn afkomstig uit de jaarlijkse bedrijfsvergelijking Waterschapsspiegel.
In de rapportage staat onder meer hoe de waterschappen omgaan met klimaatadaptatie, waterkwaliteit, waterveiligheid en de inrichting van de schaarse ruimte in Nederland. Ook wordt inzicht gegeven in de besteding van publiek geld.
WAVES
Nieuw is niet alleen de publicatie van de rapportage. De onderliggende gegevens worden via WAVES, het Waterschap Analyse- en VErbeterSysteem, openbaar beschikbaar gesteld. Via dit dashboard kunnen onder anderen bestuurders, onderzoekers, journalisten en inwoners gegevens van waterschappen bekijken en met elkaar vergelijken.
Gebruikers kunnen met de databank ook zelf tabellen, grafieken en analyses samenstellen. Voor verschillende onderwerpen zijn uitgebreidere themarapportages beschikbaar met aanvullende toelichting.
Volgens Jeroen Haan, voorzitter van de Unie van Waterschappen, moet die openbaarheid bijdragen aan transparantie binnen de sector. "Transparantie begint bij inzicht. Met Waterschapspeil laten we zien wat we als waterschappen bereiken. Door ook de onderliggende gegevens via WAVES openbaar beschikbaar te stellen, nodigen we iedereen uit om zelf de cijfers te verkennen.”
Opgaven nemen toe
Uit Waterschapspeil 2026 komt volgens de Unie ook naar voren dat de opgaven voor de waterschappen toenemen. Klimaatverandering leidt tot extremere neerslag en langere perioden van droogte en vergroot daarmee de druk op het watersysteem.
Tegelijkertijd blijven investeringen nodig voor waterveiligheid, verbetering van de waterkwaliteit, klimaatadaptatie en verduurzaming van de rioolwaterzuivering. De rapportage brengt in beeld hoe de waterschappen met deze opgaven omgaan en welke resultaten zij gezamenlijk bereiken.
Volgens Haan onderstrepen de cijfers daarnaast het belang van water en bodem bij ruimtelijke keuzes. “De cijfers laten zien dat water steeds vaker het vertrekpunt moet zijn bij keuzes over de inrichting van Nederland. Of het nu gaat om waterkwaliteit, woningbouw, landbouw of klimaatadaptatie: veel maatschappelijke opgaven kunnen alleen worden opgelost binnen de grenzen van het water- en bodemsysteem.”
