De Lauwersmeerdijk is weer stevig genoeg om Noord-Nederland tegen de stijgende zeespiegel te beschermen. Vlak voor het begin van het stormseizoen is de versterkte dijk gisteren officieel opgeleverd. Volgens Waterschap Noorderzijlvest is het de eerste plek in Nederland waar natuurherstel, getijdendynamiek en waterveiligheid op deze schaal samenkomen.
De 9 kilometer lange zeedijk tussen Lauwersoog en de Westpolder is de afgelopen jaren niet alleen verhoogd, verzwaard en opnieuw bekleed, tegelijkertijd is gewerkt aan het herstel van een meer natuurlijke kustzone.
Zo is een getijdenduiker aangelegd, waardoor water uit de Waddenzee naar een nieuw getijdengebied van circa 70 hectare kan stromen. Twee schuiven zorgen ervoor dat de doorgang indien noodzakelijk afgesloten kan worden. Voor de dijk liggen kunstmatige riffen en getijdenpoelen, waar bijvoorbeeld mosselen, garnalen en palingen een schuilplaats kunnen vinden.
Het binnendijkse getijdengebied in de Marnewaard herstelt volgens Noorderzijlvest de getijdendynamiek, biedt vissen en vogels een leefgebied en vormt een buffer die meebeweegt met extreme waterstanden.
Kustlandschap
Daarmee geldt de Lauwersmeerdijk binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) als voorbeeldproject: het is een dijk die niet alleen bescherming biedt voor de komende decennia, maar ook laat zien hoe Nederland zijn kustlandschap toekomstbestendig probeert te maken.
"Door natuur en waterveiligheid te combineren, ontstaat een robuuster systeem dat beter bestand is tegen zeespiegelstijging en intensere stormen. Het past in een bredere trend waarin waterbeheerders zoeken naar manieren om ruimte te geven aan natuurlijke processen, in plaats van ze volledig te beheersen."
Daarnaast was het de ambitie om de Lauwersmeerdijk de duurzaamste dijk van Nederland te maken. "Alle grondstoffen voor de dijk zelf zijn hergebruikt en verder is er zand en klei uit de regio gehaald", vertelt omgevingsmanager Silvia Mosterd van Noorderzijlvest. "En voor een derde van alle draaiuren is elektrisch materieel ingezet."
Binnen budget
Het project is ruim binnen de geplande tijd opgeleverd en ook het totale budget van 166 miljoen euro is niet overschreden. Dat lukte volgens Mosterd doordat opdrachtgever en aannemer al vanaf het begin samen aan tafel zaten, alles goed was voorbereid en de werkzaamheden voorspoedig verliepen.
Behalve Noorderzijlvest en de aannemerscombinatie Waddenkwartier (Heijmans en GMB) waren de gemeente Het Hogeland, de provincie Groningen, Rijkswaterstaat (namens de Programmatische Aanpak Grote Wateren), Stichting Het Groninger Landschap (mede namens Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en de Natuur en Milieufederatie Groningen) en het HWBP betrokken.
