De zeven stuwen in de Maas zijn cruciaal voor de bevaarbaarheid en de waterbeschikbaarheid. Maar om deze functies te behouden, is volgens Rijkswaterstaat vervanging en renovatie nodig. De opdracht om hiervoor een strategie te ontwikkelen is vergund aan een consortium van zes partijen, Stuwkracht Maas geheten.
De ingenieursbureaus Haskoning en Witteveen+Bos hebben daarin de leiding, Boorsma, HKV Lijn in Water, Nebest en Peelen-Global maken er ook deel van uit. De samenwerking is deze week officieel bekrachtigd bij stuw- en sluizencomplex Grave in Nederasselt.
In het project ‘Vernieuwing Stuwen Maas’ onderzoeken Rijkswaterstaat en Stuwkracht Maas de komende jaren samen wanneer en waarom de stuwen in de toekomst het einde van hun levensduur zullen bereiken. Daarbij wordt ook gekeken naar de ontwikkelingen op het gebied van klimaat, waterbeschikbaarheid en ecologische waterkwaliteit.
Over ongeveer twee jaar moet dit een strategie voor behoud van de stuwfunctie in de Maas opleveren. Daarna volgt een verdere uitwerking per stuw.
Voorhoedepositie
Volgens Rijkswaterstaat neemt de vernieuwingsopgave Stuwen Maas een voorhoedepositie in als het gaat om het werken aan een toekomstbestendige infrastructuur. De komende decennia moeten veel bruggen, sluizen en stuwen vervangen of gerenoveerd worden. Dat vraagt volgens de dienst om integrale samenwerking met marktpartijen, kennisdeling en innovatie.
"We maken de stuwen klaar voor het klimaat en het waterbeheer van de toekomst", zei plaatsvervangend directeur-generaal Patricia Zorko van Rijkswaterstaat bij de aftrap. "Ik weet zeker dat veel collega’s van andere grote vernieuwingsprojecten over jullie schouders meekijken naar hoe dit consortium samen met Rijkswaterstaat dit project gaat aanpakken."
Schepen met steenkool
Anders dan de Rijn en de Waal is de Maas een gestuwde rivier. Tussen 1915 en 1942 zijn op zeven locaties stuwen en sluizen gebouwd. Dat was nodig om de rest van Nederland met schepen van Limburgse steenkool te voorzien. Door de stuwen kan Rijkswaterstaat het waterpeil in de rivier kunstmatig hoog houden.
Daarvoor wordt het waterpeil 24 uur per dag in de gaten gehouden. Met beweegbare schuiven in de stuwen kan meer of minder water worden doorgelaten, zodat in tijden van droogte relatief lang kan worden doorgevaren. Bij hoogwater worden de stuwen helemaal opengezet.
De Maas komt Nederland binnen op gemiddeld 44 meter boven NAP en daalt via de zeven stuwen geleidelijk tot 1 meter boven NAP. Het gaat om de sluis- en stuwcomplexen Borgharen, Linne, Roermond, Belfeld, Sambeek, Grave en Lith.
