De tijdelijke Impulsregeling van het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) blijkt een versneller voor regionale projecten in het agrarisch waterbeheer. Volgens een tussentijdse evalutatie zijn er inmiddels 18 aanvragen ingediend, 56 deelprojecten toegekend en lopen er nog 7 aanvragen. Het gaat veelal om initiatieven waarin meten, kennisuitwisseling en organisatiekracht centraal staan - van bodemvochtsensoren tot studiegroepen en gerichte monitoring. Daarmee groeit de gezamenlijke aanpak van voldoende, schoner en gezonder water in agrarische gebieden.
De Impulsregeling is onderdeel van de bestuurlijke \'DAW Impuls\' en officieel de Tijdelijke subsidieregeling stimulering uitvoering maatregelen Deltaplan Agrarisch Waterbeheer van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De regeling is bestemd voor waterschappen die samen met agrariërs werken aan maatregelen voor schoon en voldoende grond- en oppervlaktewater. Naast kwaliteits- en kwantiteitswinst richt de regeling zich expliciet op betere samenwerking en kennisontwikkeling tussen waterschappen en agrariërs.
Waterschappen kunnen subsidie aanvragen voor vijf typen activiteiten: fysieke maatregelen, het organiseren van samenwerking, kennisontwikkeling en advies, monitoring en effectmeting en voorbereiding op projectpakketten. De eerste ervaringen laten zien dat meten vaak het startpunt is. In ruim de helft van de projecten is dat onderdeel van de aanpak, bijvoorbeeld met N-mineraal metingen of bodemvochtsensoren. Daarnaast scoren ‘kennis en advies’ en ‘organiseren en samenwerking’ hoog. Voorbeelden variëren van het Nitraatweerbericht in Limburg (met driewekelijkse N-mineraalmetingen) tot emissiecoaches in Zuid-Holland die rond erf- en perceelemissie meten en adviseren.
Gebiedsdocumenten Agrarische Wateropgave
In Frysland lopen deelprojecten gericht op het voorkomen van afspoeling van gewasbeschermingsmiddelen en op betere nutriëntenbenutting door melkveehouders. De opzet sluit aan bij de Gebiedsdocumenten Agrarische Wateropgave (GAW): per waterschapsgebied zijn daarin ambities en opgaven voor bodem, waterkwaliteit en waterkwantiteit vastgelegd. De Impulsregeling financiert maatregelen die uit die gebiedsopgaven voortkomen, waardoor uitvoering en financiering beter op elkaar aansluiten.
Volgens programmamanager Meri Loeffen van het DAW brengt de regeling duidelijk beweging in de uitvoering doordat het eigen DAW-budget gericht kan worden ingezet en de samenwerking met boeren wordt gestimuleerd. Waterschappen herkennen dat beeld. “Anders hadden we ook wel het nodige gedaan, maar de DAW Impulsregeling zorgde voor meer tempo en financiële ruimte”, zegt Jan Roelsma, adviseur waterkwaliteit bij Wetterskip Fryslân. Hij benadrukt dat er dankzij de regeling grotere projecten kunnen worden opgezet met meer deelnemers, en dat de tijdelijke openstelling helpt om door te pakken.
Projectleiders uit de sector zien bovendien dat leren in studiegroepen snel doorwerkt in de bedrijfsvoering. Boeren analyseren bijvoorbeeld samen hun bemestingsplannen of kringloopwijzers en delen concrete aanpassingen. Zo wordt praktijkkennis geborgd en opgeschaald, terwijl metingen vóór en ná maatregelen helpen om effecten zichtbaar te maken.
De aanvraagtermijn loopt tot en met 31 december 2025; projecten moeten voor 31 december 2027 zijn afgerond. Verantwoording gebeurt via SISA (single information, single audit) en omvat onder meer het aanleveren en jaarlijks actualiseren van monitoringsfiches per deelproject. Formeel eindigt de financiering van zowel het DAW-programma als de Impulsregeling eind 2027.
