De bedreigde waterplant krabbenscheer gaat achteruit in ons land. Waterbeheerders wijzen de invasieve Amerikaanse rivierkreeften aan als medeschuldige aan de verdwijning.
Dat blijkt uit een onderzoek dat is uitgevoerd door OBN Natuurkennis. Het onderzoek bestaat uit een peiling bij waterbeheerders en een veldonderzoek. Van de 14 beheerders zeggen er 11 dat de afgelopen jaren de krabbenscheer achteruitgaat. De helft wijst de Amerikaanse rivierkreeft aan als oorzaak en ook de vermindering van de waterkwaliteit door nutriënten.
Met veldonderzoek zijn op 49 locaties monsters genomen. Op 14 plekken was de krabbenscheer vrijwel verdwenen. Op 11 plekken werd achteruitgang vastgesteld en op 24 plekken is een gezonde populatie aangetroffen. De onderzoekers wagen zich niet aan het aanwijzen van oorzaak van de verslechterende toestand van krabbenscheer in Nederland.
“Hoewel uit ons onderzoek enkele factoren komen die invloed hebben op de groei van krabbenscheer (onder meer kooldioxide, licht, kalium, ijzer, ammonium en sulfide), kan geen eenduidig antwoord gegeven worden gegeven op de vraag wat de verklaring is voor terugloop van de krabbenscheer”, concluderen de onderzoekers. Wel noemen ze een aantal mogelijke verklaringen, zoals ammoniumtoxiciteit, waterverharding, sulfidetoxiciteit en kreeftenvraat.
Na een sterke achteruitgang in de jaren zeventig en tachtig, herstelde krabbenscheer zich in de Nederlandse wateren. De stekelige waterplant groeit in stilstaande plassen en meren of in licht stromende sloten. In de winter duikt de plant onder.
Krabbenscheer wordt gezien als een signaalsoort voor gezond water. De drijvende waterplant scheidt een stof af die algengroei remt. Het wordt gezien als een karakteristieke plant van het Nederlandse laagveengebied. Krabbenscheer staat op de rode lijst van beschermde plantensoorten.
Naardermeer
In de jaren negentig ging het weer beter met de krabbenscheer, maar sinds 2015 zijn er signalen dat het weer minder goed gaat met deze kenmerkende waterplant. Zo melden beheerders van Natuurmonumenten en waterbeheerders van het Vechtplassengebied dat er nog maar enkele vierkante meters aan krabbenscheervegetatie over zijn en dat de soort compleet is verdwenen uit het Naardermeer.
Ook in de Krimpenerwaard verdwenen velden krabbenscheer op verschillende plekken, als gevolg van invasieve rivierkreeften die bladeren afknippen. Elders in het land – met name in de IJsseldelta en Kop van Overijssel – gaat het relatief goed met de krabbenscheer. Hier is de Amerikaanse rivierkreeft minder talrijk.
De onderzoekers willen nader onderzoek welke rol rivierkreeften spelen in de verdwijning van krabbenscheer. Naast het effect van vraat lijkt de krabbenscheer ook gehinderd te worden in de worteling.
HERSTEL
De krabbenscheer is formeel niet beschermd, zoals stond geschreven, maar staat wel op de rode lijst van bedreigde soorten. Dit is aangepast.
