De digitale Atlas van de Schone Maaswaterketen bevat nu ook alle vergunningen voor directe en indirecte lozingen in het Vlaams deel van het Maasstroomgebied. Dat schrijft de Schone Maaswaterketen (SMWK), een samenwerkingsverband tussen overheden en (drink)waterbedrijven rondom het Maasstroomgebied, op haar website. “De Maas stopt niet bij de grens, en dat zou onze informatievoorziening ook niet moeten doen.”
In Kamervragen, zienswijzen, beroepschriften en participatietrajecten klinkt van tijd tot tijd de wens om sneller en transparanter inzicht en overzicht in lozingen te realiseren. Wie mag waar en in welke hoeveelheden stoffen, warmte of kou lozen? Wie mag hoeveel oppervlaktewater onttrekken? Wie heeft er allemaal een vergunning voor het lozen van PFAS gekregen? Ook bij de opsporing van bronnen die de oorzaak kunnen zijn van een aangetroffen verontreiniging, kan een digitaal overzicht van geldende lozingsvergunningen uitkomst bieden.
Zoeken op stof, bedrijf of gezag
“Die vergunningen zijn door verschillende uitvoerende organisaties op verschillende wijze verzameld en niet altijd digitaal beschikbaar”, schrijft de SMWK op haar site. Sinds enkele jaren werken de SMWK-partners daarom aan het publiekelijk ontsluiten van lozingsvergunningen in een digitale atlas. Dit is een interactieve kaart waarin gezocht kan worden naar vergunningen voor specifieke stoffen of bedrijfsnamen. Ook kan gefilterd worden op alle vergunningen afgegeven door een bepaald bevoegd gezag. Voor elke vergunning die in de atlas is opgenomen, zijn de lozingsnormen zichtbaar en kan de geldende vergunning worden gedownload.
Eerder waren in de atlas al lozingsvergunningen opgenomen voor het Nederlands deel van het Maasstroomgebied. De atlas bevat alle vergunningen die door Rijkswaterstaat Zuid-Nederland, Waterschap Limburg, Aa en Maas, Dommel en Brabantse Delta zijn afgegeven voor zogeheten directe lozingen op de Maas of op regionale waterlichamen in het Maasstroomgebied. Voor een completer beeld van de ‘lozingsdruk’ in het gebied heeft de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) daar nu alle vergunningen aan toegevoegd die zijn afgegeven voor lozingen op het Vlaams deel van het Maasbekken.
Indirecte lozingen
De door de zuiderburen toegevoegde informatie omvat zowel directe als indirecte lozingen. Dit was mogelijk omdat alle lozingsvergunningen in Vlaanderen centraal worden bijgehouden in een database, vertelt Lien Eyerman van de Vlaamse Milieumaatschappij. “Daarmee geeft Vlaanderen niet alleen invulling aan internationale samenwerking, maar ook een voorzet aan Nederland: als Vlaanderen dit kan, waarom dan niet ook Nederlandse indirecte lozingen in de Atlas?”, schrijven de SMWK-partners op hun website. Informatie over indirecte lozingen in Nederland bevat de atlas nu nog niet.
Daar wil de SMWK wel naartoe. “Om grip te krijgen op indirecte lozingen - lozingen via het riool die uiteindelijk ook in het oppervlaktewater terechtkomen - starten we met zicht krijgen op deze lozingen: waar vinden ze eigenlijk plaats?” Samen met het Programmabureau Stroomgebied Maas, waterbeheerders, provincies, gemeentes en omgevingsdiensten wordt eraan gewerkt om ook Nederlandse indirecte lozingen in het vizier te krijgen.
Losse portalen combineren tot één
Regionale initiatieven voor het publiekelijk ontsluiten van informatie over lozingen, onttrekkingen en waterkwaliteit zijn niet beperkt tot het Maasstroomgebied. Ook elders in het land werken decentrale overheden zoals provincies en omgevingsdiensten aan doorzoekbare databases en allerhande waterkwaliteitsportalen.
De verschillende regionale overzichten die in het Maasstroomgebied zijn ontstaan, zouden de SMWK-partners graag gecombineerd zien worden tot een complementair en overkoepelend beeld. “Alle landen en gewesten in het Maasstroomgebied hebben eigen portalen en dashboards om informatie over waterkwaliteit en lozingen te ontsluiten. Een mooi toekomstbeeld is het samen ontsluiten van deze informatie in één portaal. Op deze manier krijgen we een completer beeld van de waterkwaliteit in het Maasstroomgebied, waarmee we datagedreven kunnen werken: onder andere in vergunningverlening, toezicht en handhaving.”
Volgens de partners is de ‘prettig ervaren samenwerking tussen VMM en SMWK een voorbeeld van hoe het beter kan’. Ook hoopt de SMWK met haar atlas bovenstroomse partners te inspireren ‘om bij te dragen aan een open en grenzeloos waterkwaliteitsbeleid’.
LEES OOK
H2O Actueel: Rijkswaterstaat: 35 procent van grote lozingsvergunningen herzien
H2O Actueel: Schone Maaswaterketen: ‘Beperk geldigheid van lozingsvergunningen tot 12 of 7 jaar’
