Provincie Noord-Brabant, Brabant Water, de Brabantse Milieufederatie en Brabants Landschap hebben overeenstemming bereikt over drinkwaterwinning aan de Gilzerbaan in Tilburg. Door het akkoord mag Brabant Water de drinkwaterwinning in Tilburg opschalen van 14,7 miljoen naar 18 miljoen kuub per jaar, maar het zal deze extra onttrekking op termijn moeten compenseren met vermindering van drinkwaterwinning op andere locaties. Brabants Landschap en de Brabantse Milieufederatie geven in ruil hun juridische verzet op.
Brabantse Milieufederatie en Brabants Landschap hadden beroep ingesteld tegen de extra winning aan de Gilzerbaan met als belangrijkste motivatie dat de uitbreiding kan leiden tot verdere verdroging van nabijgelegen kwetsbare natuurgebieden, met name de Regte Heide, waarvan de natuurwaarden al onder druk staan door verdroging, stikstof en klimaatverandering.
De rechtbank heeft zich over deze zaak gebogen en in januari 2024 een tussenvonnis uitgesproken, waardoor Brabant Water tijdelijk werd verplicht de winning te beperken tot 14,7 miljoen kuub per jaar. Op 20 juni 2024 hief de rechter deze beperking voorlopig weer op. De rechtbank oordeelde dat er sprake is van een dringende reden van groot algemeen belang, namelijk het voorkomen van een drinkwatertekort in West- en Midden-Brabant.
Opgelucht
Voor Brabant Water staat er veel op het spel. Het drinkwaterbedrijf heeft te maken met code rood wat betekent dat de drinkwaterreserves in (vooral West-)Brabant volledig zijn uitgeput. Het is dan ook opgelucht dat voortzetting van de juridische procedure nu van de baan is en dat het de vergunde 18 milloen kuub kan winnen aan de Gilzerbaan. “Door de rechtszaak kwam de leveringszekerheid in de regio Tilburg onder grote druk te staan”, zegt woordvoerder Pyter Hiemstra. “Wij waarderen de constructieve samenwerking met de provincie, BMF en het Brabants Landschap.”
De afspraken betekenen wel dat Brabant Water werk moet maken van nieuwe drinkwaterwinningen. Zodra die gaan produceren moet er vermindering plaatshebben op bestaande bronnen, om kwetsbare natuur te ontzien. Het gezamenlijk streven is om deze maatregelen vanaf 2030 in te laten gaan, schrijft de provincie. “Er zal dan een keuze gemaakt worden over welke natuurgebieden het gaat. Provincie Noord-Brabant zal daarnaast maatregelen (blijven) treffen om de grondwaterafhankelijke natuur in het gebied de Regte Heide/Riels Laag te beschermen.”
Knoerthard
Brabant Water werkt ‘knoerthard om nieuwe bronnen te realiseren’, zegt Hiemstra. Het gaat dan om een nieuwe bron bij Kruisland. Het betreft hier een winning van 3,5 miljoen kuub per jaar. De verwachting is dat deze locatie in 2028 in productie gaat.
In Drongelen draait sinds eind 2024 een pilotinstallatie voor het zuiveren van brak grondwater. Doel is hier om vanaf 2030 jaarlijks 5 miljoen kuub drinkwater te maken.
En deze maand is het Brabantse drinkwaterbedrijf in Tholen begonnen met de proef om van zeewater drinkwater te gaan maken. De test bij de Bergse Diepsluis aan de Oosterschelde duurt 3 jaar. De techniek die wordt gebruikt is omgekeerde osmose. Het plan is om vanaf 2031 uit deze bron te gaan produceren.
