Langs de IJsselmeerdijk bij Lelystad verrijzen nog voor het einde van dit jaar drie proefterpen uit het water. Die dienen ter voorbereiding op de dijkversterking die Waterschap Zuiderzeeland en aannemerscombinatie Boskalis en Van Oord (Combinatie IJsselmeerdijk) vanaf medio volgend jaar uitvoeren.
Om de 17 kilometer lange dijk tussen Lelystad en de Ketelbrug ook in de toekomst veilig te houden, moet hij versterkt worden. In 2019 is het traject voor deze operatie gestart, inmiddels ligt er een uitgewerkt plan en is de aanbesteding afgerond.
Het grootste deel van de dijk, circa 12 kilometer, wordt versterkt met een vooroever in het IJsselmeer. Die bestaat een brede strook ondiep water die wordt afgesloten door een lage dam, waardoor een golfremmende werking ontstaat.
Voor de overige 5 kilometer wordt gewerkt met klassieke dijkversterkingsmaatregelen, zoals dijkverhoging en vervanging van de buitendijkse dijkbekleding.
Belasting ondergrond
Ter voorbereiding op de uitvoering, die naar verwachting in de tweede helft van 2026 zal beginnen, heeft de Combinatie IJsselmeerdijk aanvullend bodemonderzoek gedaan. Daarnaast worden momenteel drie proefterpen aangelegd.
Die moeten duidelijk maken wat het effect is van de belasting op de ondergrond (zetting). Ze worden opgebouwd uit steen van verschillende sorteringen. Wekelijkse metingen moeten voldoende informatie opleveren om straks een solide vooroever aan te kunnen leggen.
"Wat doet de belasting van zand en stenen met de ondergrond? Dat willen we weten, zodat de aannemer rekening kan houden met de verwachte inklinking", verklaart woordvoerder Johan Pieters van Waterschap Zuiderzeeland.
Vanaf de kust te zien
De proefterpen komen op drie verschillende locaties langs de Meerdijk en zullen vanaf de kust ook te zien zijn. Nu is dat volgens Pieters nog niet het geval. "De aanleg duurt tot het einde van dit jaar. In het begin zullen ze zo\'n 1,7 meter boven het water uitsteken, maar we verwachten dat ze vrij snel een stuk gaan dalen."
De IJsselmeerbodem ligt ter plaatse ongeveer 4 meter onder NAP. De proefterpen blijven in principe een jaar liggen. Voor de veiligheid van de scheepvaart en de visserij zullen ze duidelijk afgebakend worden.
Volgens het waterschap is een vooroever op deze schaal en als hybride oplossing voor waterveiligheid uniek in Nederland. Met name in het meest noordelijke deel (Meerdijk Noord), waar de land-waterzone tot 120 meter breed wordt, betekent deze oplossing een boost voor de natuurontwikkeling in het IJsselmeergebied, stelt de woordvoerder.
De IJsselmeerdijk loopt van de Houtribdijk bij Lelystad noordwaarts naar de Ketelbrug, die de Flevopolder verbindt met de Noordoostpolder. De dijkversterking is onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), dat Nederland voor 2050 waterveilig moet maken.
