Het Europees Hof van Justitie buigt zich over de vraag of kleinschalige niet vergunningsplichtige grondwaterwinningen volgens het Europese recht moeten worden beoordeeld op effecten op nabijgelegen natuurgebieden. De Vlaamse Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb) heeft om de uitspraak van het hof gevraagd. Het oordeel kan vergaande consequenties hebben, want Vlaanderen telt zo’n 12.000 kleinschalige niet-vergunde grondwaterwinningen.
Aanleiding vormt het bezwaar dat de Vlaamse milieuorganisatie Dryade heeft gemaakt tegen een grondwaterwinning in de Vlaamse gemeente Peer. Volgens de organisatie veroorzaakt de winning verdroging in een nabijgelegen natuurgebied en zijn die effecten op de beschermde natuur niet zorgvuldig onderzocht.
De winning ligt op een kleine 500 meter van de laaglandbeek Abeek in de provincie Limburg. Het natuurgebied rondom de Abeek met elzenbroekbossen en moerasgebieden is erkend als Natura 2000-gebied.
Het gaat om een grondwaterwinning tot 60 meter diepte voor maximaal 175 m3 per dag en 5.000 m3 per jaar, bedoeld voor beregening van 5 hectare landbouwgrond. Volgens het Vlaamse Natuurdecreet geldt voor winningen van deze omvang (< 5.000 m3) alleen een meldingsplicht. En dat is de reden dat de gemeente de effecten niet heeft onderzocht; dat moet alleen als het gaat om een winning waarvoor een vergunning moet worden afgegeven.
Dryade stelt dat het onderscheid tussen vergunnings- en meldingsplichtige activiteiten in strijd is met de Europese regelgeving, meer precies de Habitatrichtlijn en vraagt de Raad voor Vergunningsbetwistingen, een onafhankelijk Vlaams rechtscollege, om daar een uitspraak over te doen. Daarbij wil de milieuorganisatie vernietiging van de akte van de gemeente die erin voorziet dat op genoemde locatie tot 2033 grondwater mag worden opgepompt voor beregening.
De RvVB stelt in een deze maand gepubliceerde mededeling dat volgens het Natuurdecreet alleen een passende beoordeling vereist is ’wanneer een vergunningsplichtig project een Natura 2000-gebied betekenisvol kan aantasten’. Deze verplichting geldt volgens het decreet niet voor ‘meldingsplichtige projecten’. De Raad wil nu van het Europese Hof weten of die beperking in het Vlaamse Natuurdecreet wel overeenstemt met artikel 6, lid 3 van de Habitatrichtlijn.
De uitspraak kan vergaande consequenties hebben, zegt Dryade. Vlaanderen telt volgens cijfers van de milieuorganisatie zo’n 12.000 kleinschalige niet-vergunde grondwaterwinningen op een totaal van 34.000. De uitspraak van het Europees Hof van Justitie kan betekenen dat deze niet vergunde winningen toch een effectbeoordeling nodig hebben, stelt directeur Dries Verhaeghe van Dryade. "Dat is een grote stap in de strijd tegen de verdroging", zegt hij op de site van de organisatie.
