De kwaliteit van de zoetwater- en mariene ecosystemen in Ierland gaat achteruit. De concentratie van nutriënten in veel wateren is te hoog en alle oppervlaktewateren worden beïnvloed door chemische verontreiniging. De EU-doelstelling van de Kaderrichtlijn Water (KRW) om alle wateren in 2027 in goede staat te brengen zal dan ook niet worden gehaald.
Dat schrijft het Ierse Environmental Protection Agency (EPA) in het waterkwaliteitsrapport 2019-2024 dat maandag is gepubliceerd. “Onze rivieren, meren en estuaria zijn de levensader van ons landschap en ondersteunen onze ecosystemen, onze gezondheid en ons welzijn. Maar ze hebben het moeilijk”, verklaarde directeur Eimear Cotter van het Office of Evidence and Assessment van de EPA, bij de presentatie van het rapport, dat elke drie jaar verschijnt.
Hoe moeilijk de ecosystemen het ook hebben, op sommige plaatsen is de waterkwaliteit wel verbeterd. En volgens het EPA-rapport verkeert 52 procent van de rivieren, meren, estuaria en kustwateren in Ierland in een goede ecologische staat. Het grondwater in Ierland is van goede kwaliteit, 92 procent verkeert in een goede toestand, aldus EPA. En kanalen verkeren in relatief goede toestand, waarbij 87 procent de waterkwaliteitsdoelstellingen haalt.
Geen vooruitgang
Deze goede scores en verbeteringen her en der ten spijt, signaleert de EPA geen vooruitgang en waarschuwt het dat Ierland de KRW-doelstellingen in 2027 niet gaat halen. "Het resultaat is dat verbeteringen in de waterkwaliteit teniet worden gedaan door verslechteringen elders", aldus het rapport. Sterker, de kwaliteit van het oppervlaktewater is over het algemeen achteruitgegaan sinds de eerste beoordeling door de EPA eind jaren 2000, stelt Cotter.
Hij noemt het ‘zeer teleurstellend’ dat de ‘vele maatregelen’ die zijn genomen om de waterkwaliteit te verbeteren niet tot de gewenste verbeteringen leiden. “Het is duidelijk dat de omvang en het tempo van de uitvoering moeten worden opgevoerd en gehandhaafd.”
Belangrijke factoren die van invloed zijn op de waterkwaliteit zijn een teveel aan nutriënten, voornamelijk afkomstig uit de landbouw en lozingen van stedelijk afvalwater. In een afzonderlijk rapport van de EPA wordt gemeld dat nog steeds dagelijks slecht gezuiverd afvalwater wordt geloosd in water in 15 stedelijke gebieden in heel Ierland.
Chemische verontreiniging
Alle oppervlaktewateren worden beïnvloed door chemische verontreiniging. Bijna een vijfde van de oppervlaktewaterlichamen bevatte in de meetperiode te veel chemicaliën, zo blijkt uit het rapport. De meeste daarvan hadden betrekking op polybroomdifenylethers (PBDE\'s), kwik, andere metalen, pesticiden en per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS).
Nutriënten vormen ook een groot probleem. 44 procent van de riviergebieden, voornamelijk in het zuiden en zuidoosten van het land, kampt met hoge nitraatconcentraties, terwijl meer dan een kwart van de riviergebieden (27 procent) en een derde van de meren (32 procent) verhoogde fosforconcentraties heeft.
Estuaria in met name het zuiden en zuidoosten hebben daar last van - ze zijn sterk in kwaliteit achteruitgegaan, door de stikstof en fosfor die via rivieren en meren worden aangevoerd.
Activiteiten zoals ontwatering en baggeren en barrières zoals dammen, stuwen of duikers in waterlopen dragen ook bij aan de waterkwaliteitsproblemen in het land.
Ingrijpende maatregelen
EPA adviseert om ingrijpende maatregelen te nemen om de waterkwaliteit te verbeteren, waaronder gerichte maatregelen om de druk op waterlichamen aan te pakken, de emissie van nutriënten te verminderen en meer te investeren in Irish Water, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de levering van drinkwater en afvalwaterbeheer in het land.
Ook moet er een betere uitwisseling van gegevens plaatsvinden tussen overheidsinstanties en andere instanties die betrokken zijn bij de waterkwaliteit.
