Vlaanderen schakelt over naar code oranje voor droogte. Door het oplopende neerslagtekort van de afgelopen maanden zijn de waterpeilen en afvoeren in zowel bevaarbare als onbevaarbare waterlopen momenteel laag tot zeer laag, schrijft de Vlaamse Droogtecommissie. In Nederland voorziet Waterschap De Dommel steeds meer droogvallende beken van zogeheten overlevingswater.
Code oranje is het op één na hoogste crisisniveau voor droogte in Vlaanderen. Ze wordt ingesteld bij een verslechterende hydrologische situatie en aanhoudende neerslagtekorten. De code betekent dat maatregelen worden afgestemd binnen de droogtecommissie, die bestaat uit de waterbeheerders, drinkwaterbedrijven, Aquafin en provincies.
Hoewel de voorspelde neerslag op sommige plaatsen tijdelijk voor een lichte stijging kan zorgen, is geen structureel herstel van de afvoeren te verwachten, aldus de droogtecommissie.
De freatische grondwaterstanden vertonen nog steeds een gemengd beeld, schetst de commissie. “In het westen en noorden van Vlaanderen zijn de grondwaterstanden laag tot zeer laag voor de tijd van het jaar. In het oosten van Vlaanderen variëren de grondwaterstanden van laag tot hoog.”
In het IJzerbekken en het bekken van de Brugse Polder, beide aan de kust, neemt de verzilting toe, schrijft de commissie.
Tijdelijke maatregelen
Om verdere schade te beperken, zijn tijdelijke maatregelen van kracht, zoals een onttrekkingsverbod in bijna alle onbevaarbare waterlopen. Ook zijn er schutbeperkingen in verschillende sluizen en diepgangbeperkingen op een aantal waterwegen en gelden er onttrekkingsverboden vanwege verzilting of blauwalgen.
Vooralsnog zijn er geen problemen met de drinkwatervoorziening, maar waterbedrijven vragen iedereen om spaarzaam om te gaan met drinkwater. In West-Vlaanderen heeft De Watergroep de capaciteit van het waterproductiecentrum in Diksmuide sterk teruggeschroefd om de buffer in het spaarbekken Blankaart te sparen.
"Door de verzilting van de IJzer en hoge concentraties van onder andere gewasbeschermingsmiddelen in het water in de omgeving, is de kwaliteit niet goed genoeg om het te gebruiken”, legt het waterbedrijf uit in De Krant van West-Vlaanderen. “Hoe droger, des te minder water om dergelijke zaken te verdunnen. De innamestop van water uit de natuur in het spaarbekken valt dit jaar een heel stuk vroeger dan andere jaren."
De Dommel
In Nederland voorziet Waterschap De Dommel steeds meer beken van ‘overlevingswater’. Vrijdag is het waterschap begonnen met het oppompen van grondwater om de Beekloop in Bergeijk van extra water te voorzien. “Er is weinig aanvoer vanuit België. En het water dat er is, wordt tegengehouden door meerdere beverdammen”, schrijft het waterschap.
Het extra water moet de beekprik in de Beekloop helpen de droogte te overleven. Daartoe moeten wel twee beverdammen worden verwijderd, schrijft het waterschap.
“Als blijkt dat het toegevoegde water niet voldoende kan doorstromen, nemen we extra maatregelen. In het uiterste geval starten we dan met het afvissen van beekpriklarven. Deze larven zetten we uit in de nabijgelegen Keersop. Dan kunnen ze daar veilig opgroeien. Zo wordt de populatie behouden en wordt schade aan de biodiversiteit zoveel mogelijk beperkt.”
De Beekloop is een van de vijf ‘natuurrijke beken’ in het beheergebied van De Dommel die in aanmerking komen voor een laagje overlevingswater. Dat zijn de Beekloop, de Reusel, Keersop, Beerze en Tongelreep. In deze beken leven zeldzame en beschermde soorten zoals de beekprik, de kwabaal, bepaalde libellen en kokerjuffers, schrijft het waterschap. Ook in de Reuzel en Beerze pompt het waterschap nu grondwater.
