Tien toonaangevende Nederlandse kennisinstellingen bundelen hun krachten in een ambitieus project dat de manier waarop toegepast onderzoek wordt gedaan fundamenteel moet veranderen. Deltares, KNMI, Marin, NLR, RIVM, TNO, Wageningen Research, Naturalis, het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) werken samen aan de oprichting van DigiLab Toegepaste Kennis: een innovatieve, digitale onderzoeksfaciliteit waarin data en modellen uit verschillende disciplines bij elkaar komen.
Het initiatief wordt ondersteund door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, en heeft als doel om de samenwerking tussen instellingen te vergemakkelijken en te verdiepen. Door het opzetten van een gezamenlijke digitale infrastructuur kunnen complexe maatschappelijke vraagstukken sneller en beter worden aangepakt.
“De huidige en toekomstige maatschappelijke opgaven vragen steeds vaker om domeinoverstijgende en interinstitutionele analyses en oplossingen voor een gezonde bevolking en een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties”, zegt Inez Joung, stafhoofd Onderzoek en Datadiensten bij het RIVM. “Met DigiLab Toegepaste Kennis zetten we hierin een belangrijke stap.”
De kracht van DigiLab Toegepaste Kennis zit in de integratie. De faciliteit maakt het mogelijk om geavanceerde data, modellen, algoritmes en rekencapaciteit uit te wisselen binnen een digitale omgeving. Daarmee kunnen de betrokken kennisinstellingen gezamenlijk integrale oplossingen ontwikkelen voor maatschappelijke thema’s zoals stikstofreductie, ruimtedruk, volksgezondheid, klimaatverandering en infrastructuurveiligheid.
Decentraal karakter
Het lab moet uitgroeien tot een technische ruggengraat voor samenwerking, waarin datasets en rekenmodellen uit verschillende wetenschappelijke domeinen elkaar versterken. Een belangrijk uitgangspunt van het DigiLab is dat elke instelling zelf de controle houdt over zijn eigen data en modellen. Het systeem krijgt een decentraal karakter: deelnemende instituten bepalen zelfstandig welke informatie beschikbaar wordt gesteld, voor wie, en onder welke voorwaarden.
Tegelijkertijd worden er gezamenlijke afspraken gemaakt over de architectuur, beveiliging, toegangsregels en omgang met data. De data die binnen het lab worden uitgewisseld, moeten voldoen aan de FAIR-principes: vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar. Daarmee sluit DigiLab Toegepaste Kennis aan op Europese standaarden en vergemakkelijkt het in de toekomst aansluiting op bredere netwerken zoals de European Open Science Cloud (EOSC).
Hoewel het initiatief voortkomt uit een samenwerking tussen tien kennisinstellingen, is het nadrukkelijk de bedoeling dat ook andere partijen in de toekomst profiteren van de ontwikkelde infrastructuur. Denk aan overheden, andere kennisinstellingen of marktpartijen die hun data beschikbaar willen stellen voor toegepast onderzoek. Al in de ontwikkelingsfase worden externe partners betrokken. De digitale faciliteit wordt de komende jaren stapsgewijs opgebouwd. In 2030 moet DigiLab Toegepaste Kennis volledig operationeel zijn.
LEES OOK
H2O Actueel: ‘Dit lab is niet van Deltares, maar van de Nederlandse kennisinfrastructuur’
