Waterkwaliteitsproblemen zijn veelal onzichtbaar en daardoor gemakkelijk te negeren en dat moet veranderen, stelt Michelle van Vliet, hoogleraar Waterkwaliteit en Duurzame Watersystemen aan de Universiteit Utrecht. “Laten we het landgebruik meer afstemmen op ons natuurlijke bodem- en watersysteem. Een integrale aanpak en een stevige regie door het rijk is hiervoor essentieel.”
De hoogleraar, die in juli 2024 werd aangesteld, hield donderdag haar oratie, met de titel ‘Waterzekerheid van morgen: Voldoende schoon water voor iedereen’. In haar onderzoek richt de hoogleraar zich onder meer op de wisselwerking tussen waterbeschikbaarheid en -kwaliteit en het gebruik door alle maatschappelijke sectoren.
In haar augurele rede geeft de hoogleraar een schetst van de vervuiling van het oppervlakte- en grondwater en de gevolgen daarvan. Intensieve landbouw, industrie, stedelijke gebieden en verkeer, ze dragen alle bij aan een hoge belasting door vervuilende stoffen, aldus de hoogleraar. Het resultaat: meer dan 97 procent van ons oppervlaktewater voldoet niet aan alle kwaliteitseisen voor de goede chemische toestand.
De noodzaak van zichtbaar maken en aanpakken van de slechte waterkwaliteit is evident. De dreigende toekomstige waterschaarste, aangejaagd door klimaatverandering en bevolkingsgroei, valt nog veel hoger uit wanneer we waterkwaliteit meewegen, stelt de wetenschapper. “Er is dus duidelijk een inhaalslag vereist om de waterkwaliteit te verbeteren, niet alleen vanwege de dreiging van juridische sancties uit Brussel als we over 2 jaar niet voldoen aan de afspraken voor de Kaderrichtlijn Water, maar in de eerste plaats omdat de héle samenleving afhankelijk is van voldoende water van geschikte kwaliteit.”
Van Vliet bepleit een verschuiving naar een meer klimaatbestendig watersysteem. “Waarom proberen we steeds onze land- en watersystemen aan te passen aan onze voorkeursbestemmingen? We zouden juist de natuurlijke grenzen van onze watersystemen meer moeten respecteren. Iedereen heeft daarin een rol: overheden, burgers, drinkwaterbedrijven, boeren, industrieën en natuurorganisaties.”
LEES OOK
H2O Actueel: Waterschaarste dreigt wereldwijd, ook door verslechterde waterkwaliteit
H2O Actueel: Onderzoek naar complexe wisselwerking tussen water en energie bij extreem weer
H2O Actueel: Onderzoek: sterke invloed van droogte op concentraties van geneesmiddelen in Europese rivieren
