51.863 sigarettenpeuken raapten ruim 2.000 vrijwilligers de afgelopen twee weken tijdens de jaarlijkse afvalopruimactie langs de Noordzeekust. Naast peuken zijn stukjes plastic de meest voorkomende afvalsoorten op de stranden langs de kust. Na afronding van de opruimactie volgde voor de rapende vrijwilligers en organiserende Stichting De Noordzee de domper over het mislukken van de VN Plastictop. “Zo blijven we bezig met opruimen terwijl de afvalkraan dicht moet.”
In totaal werd er 4.633 kilo afval opgeruimd. Van tijd tot tijd werd een bijzondere vondst gedaan, zoals op het strand van Vrouwenpolder waar een flessenpost uit het Engelse Folkestone Beach werd aangetroffen.
Maar het meeste afval bestond uit peuken en plastic. “51.863 peuken in twee weken tijd is maar een fractie van het totale aantal sigarettenpeuken in het zand,” aldus Ewout van Galen van Stichting De Noordzee, de organisator van de jaarlijkse landelijke schoonmaakactie van de Noordzeestranden. Bij de opruimactie vorig jaar werden 70.181 peuken opgeraapt.
De schade die de peuken aanrichten aan de natuur is groot. Ze bestaan grotendeels uit plastic, bevatten giftige stoffen en vallen uiteen in microplastics, stelt de stichting die in haar streven naar een schone en gezonde Noordzee een structurele aanpak bepleit: peukenvrije stranden en een landelijk verbod op plastic sigarettenfilters.
Plastictop
Een verbod op plastic sigarettenfilters zou een substantiële bijdrage leveren aan het terugdringen van zwerfafval, aldus de stichting. Zo’n verbod is tegengesteld aan de uitkomst van de plastictop van de Verenigde Naties in Genève die vrijdag, evenals de afvalopruimactie, afliep. De top mislukte. De uitkomst viel de afvalverzamelaars rauw op het dak, ook al was op voorhand duidelijk dat de kans op succes klein was in Genève. "Het mislukken van de VN Plastictop is uitermate teleurstellend", reageerde Van Galen.
Inzet van de top was: afspraken over het tegengaan van de hoeveelheid plastic afval, maar de 175 deelnemende landen kwamen niet tot een akkoord. Het was de zesde ronde van de onderhandelingen over een bindend VN-verdrag. Een definitieve toezegging om de plasticproductie te verminderen bleek het belangrijkste knelpunt in Genève.
Ongeveer 100 landen – waaronder landen in Afrika, Latijns-Amerika en de EU – drongen aan op forse productieverminderingen, regulering van giftige chemicaliën en een geleidelijke afschaffing van wegwerpplastic ten gunste van herbruikbare alternatieven. Maar grote producenten en oliestaten in de ‘gelijkgestemde’ groep, waaronder Rusland, Iran, Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten, verzetten zich tegen bindende limieten. Zij gaven de voorkeur aan een focus op afvalbeheer, waarbij de productie grotendeels onaangetast zou blijven.
Delegaties van landen als Peru, Colombia, Panama en eilandstaten als de Malediven hadden met gepassioneerde verklaringen gestreden voor strengere regels. Ze gingen evenals andere landen teleurgesteld weer naar huis. Het is onduidelijk of de onderhandelingen over een VN-plasticverdrag in hun huidige vorm worden hervat.
