Vewin en de Unie van Waterschappen hebben een gezamenlijk standpunt ingenomen over de herziening van de Europese REACH-verordening. Zij roepen de Europese Commissie op om de bescherming van drinkwaterbronnen en waterkwaliteit centraal te stellen met een strenger en effectiever beleid voor chemische stoffen.
REACH staat voor Registratie, Evaluatie, Autorisatie en beperking van chemische stoffen. Het is binnen de EU het belangrijkste instrument om schadelijke stoffen tijdig te identificeren en te reguleren. Volgens Vewin en de Unie van Waterschappen is bronaanpak cruciaal. “Bronaanpak is de enige juiste manier om te voorkomen dat schadelijke, moeilijk afbreekbare stoffen in het milieu en drinkwaterbronnen terechtkomen”, zegt Vewin-voorzitter Pieter Litjens.
De watersector wijst erop dat in Nederlandse oppervlaktewateren en drinkwaterbronnen regelmatig gevaarlijke stoffen worden aangetroffen. Stoffen zoals melamine en PFAS in de Rijn en Maas illustreren de urgentie. Deze stoffen tasten de waterkwaliteit aan, bedreigen de volksgezondheid en bemoeilijken zuiveringsprocessen. Door de grensoverschrijdende aard van water is Europese coördinatie noodzakelijk.
De huidige herziening van REACH, die naar verwachting eind 2025 wordt afgerond, biedt volgens de organisaties een kans om de regelgeving beter af te stemmen op andere EU-wetgeving, zoals de Kaderrichtlijn Water, de Grondwaterrichtlijn en de Richtlijn Milieukwaliteitsnormen.
Maatregelenpakket
Vewin en de Unie van Waterschappen pleiten gezamenlijk voor een pakket aan maatregelen dat moet leiden tot een effectiever chemisch stoffenbeleid:
- Groepsgewijze beoordeling van stoffen om schadelijke vervangingen - zoals bij de duizenden PFAS-varianten - te voorkomen.
- Invoering van een Mixture Assessment Factor (MAF), zodat ook de gecombineerde effecten van chemische mengsels in de beoordeling worden meegenomen.
- Snellere en effectievere procedures om gevaarlijke stoffen te beperken of te verbieden.
- Aanwijzen van PMT- en vPvM-stoffen (persistent, mobiel en toxisch / zeer persistent en zeer mobiel) als ‘zeer zorgwekkende stoffen’, zodat ze sneller onder restricties vallen.
- Een breed en snel verbod op PFAS, de zogeheten ‘forever chemicals’, om verdere vervuiling te voorkomen.
- Verlaging van de huidige registratiedrempel van één ton per jaar, zodat ook kleinere hoeveelheden potentieel schadelijke stoffen onder REACH vallen.
De organisaties benadrukken dat een betere afstemming tussen verschillende Europese regels nodig is om watervervuiling daadwerkelijk tegen te gaan. Goede classificatie onder de CLP-verordening (Classification, Labelling and Packaging), emissiebeheersing via de Industriële Emissies Richtlijn (IED) en goed functionerende restrictie- en autorisatieprocedures binnen REACH vormen volgens hen de basis voor effectieve bronaanpak.
Een belangrijk speerpunt is het streven naar een universeel en snel ingevoerd verbod op PFAS. Deze stoffen zijn vrijwel overal terug te vinden - in lucht, bodem, water en drinkwater. De watersector ondersteunt daarom de restrictievoorstellen die Nederland samen met andere EU-lidstaten heeft ingediend. Een volledig en uniform verbod is volgens Vewin en de Unie van Waterschappen noodzakelijk om de verspreiding van PFAS te stoppen, de volksgezondheid te beschermen en tegelijkertijd duidelijkheid te scheppen voor Europese bedrijven.
