Hevige regenbuien zorgen in Zuid-Limburg niet alleen voor wateroverlast, ze verslechteren ook de waterkwaliteit. Onderzaai van mais met rietzwenkgras helpt om waterafspoeling tegen te gaan, zo blijkt uit een proef van Wageningen University & Research. Daardoor komen meststoffen minder snel in beken en rivieren terecht.
In het heuvelachtige landschap van Zuid-Limburg stroomt regenwater bij hevige buien snel van de hellingen af. Daardoor komen vruchtbare grond en meststoffen in het oppervlaktewater terecht, met alle gevolgen van dien voor de waterkwaliteit en voor de landbouw.
Met praktijkproeven onderzoekt Proefboerderij Wijnandsrade van Wageningen University & Research, samen met agrariërs uit de regio, maatregelen om deze waterafspoeling tegen te gaan. Dat gebeurt binnen het samenwerkingsproject Propositie Heuvelland, waarvan de Provincie Limburg, Waterschap Limburg en de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB) de trekkers zijn.
Een van de meest effectieve maatregelen blijkt onderzaai van mais met rietzwenkgras te zijn. Terwijl de mais opkomt, wordt tussen de rijen rietzwenkgras (of een ander vanggewas) ingezaaid. Het gras groeit mee onder het gewas en neemt na de oogst de ruimte over.
Ruitzaai
Andere methoden, zoals kleinere rijafstanden en ruitzaai in mais, laten volgens het waterschap eveneens "potentie" zien. "Het effect daarvan is echter sterk afhankelijk van het weer."
De resultaten bevestigen het belang van goed bodembeheer en passende maatregelen om landbouw en landschap weerbaarder te maken, stellen de partijen.
Uit aanvullend onderzoek blijkt dat verhoging van organische stof, bijvoorbeeld door compost, de bodemstructuur versterkt. Dat leidt tot meer waterinfiltratie, een vruchtbaarder bodem en minder kans op afspoeling.
Open dag
Op een proefveld in Zuid-Limburg waar al tien jaar met verschillende organische stoffen wordt gewerkt, zijn in 2024 nieuwe metingen gestart. De eerste resultaten daarvan volgen later dit jaar.
Het project wordt financieel ondersteund door de Propositie Heuvelland, die mede wordt gefinancierd door het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Doel is het verminderen van wateroverlast, het verbeteren van de waterkwaliteit en het verbeteren van de condities voor de natuurgebieden. Daarbij wordt samengewerkt met de landbouw als de belangrijkste beheerder van het gebied.
Volgende week dinsdag, 9 september, organiseert Proefboerderij Wijnandsrade een open dag rond de Propositie Heuvelland. Bezoekers worden rondgeleid langs de proeven in akkerbouw en veehouderij en kunnen zich laten informeren over de resultaten.
