De invoering van Europese emissienormen voor de schadelijke stof lithium in afvalwater kan op z’n vroegst pas over 5 jaar een feit zijn. Dat blijkt uit beantwoording door demissionair minister Robert Tieman van Infrastructuur en Waterstaat op vragen in de Tweede Kamer.
Nederland heeft bij de Europese Unie aangedrongen om een onderzoek in gang te zetten om lithium toe te voegen aan de Europese Richtlijn Prioritaire Stoffen. Dat traject duurt minimaal 5 jaar.
De drinkwaterbedrijven die water winnen uit het stroomgebied van de Rijn waarschuwden begin september voor de opmars van lithium in rivierwater als gevolg van de bouw van lithiumfabrieken langs de Rijn in Duitsland en Frankrijk. Daarom dringt RIWA-Rijn aan op het instellen van lozingsnormen om lithium in rivierwater te beperken.
Inname van hoge gehaltes lithium is schadelijk voor de volksgezondheid. Het chemische element dat een grondstof is voor batterijen en accu’s, is moeilijk te verwijderen bij de bereiding van drinkwater.
“De zorgen zijn bekend”, aldus de minister. “De Europese wensen wat betreft de energietransitie en de geopolitieke onafhankelijkheid daarbinnen, kan tot gevolg hebben dat lithium binnen Europa gewonnen gaat worden. Dat betekent ook lithium-emissies in Europa. Het is daarom van belang om de consequenties hiervan goed in beeld te brengen. Op basis daarvan kan beoordeeld worden of aanvullende acties noodzakelijk zijn.”
Hij kondigt twee sporen aan: in de internationale Rijncommissie zal Nederland opnieuw aandringen om lithium aan te merken als rivierspecifieke verontreinigende stof. Een eerdere poging daartoe strandde op weerstand bij Duitsland.
Ook loopt op initiatief van Nederland een onderzoek of lithium op een zogeheten Europese watchlist geplaatst kan worden. Zodra een stof op die lijst staat, moeten de lidstaten deze stof jaarlijks gaan meten. Als de metingen verontrustend zijn, volgt een Europese norm en plaatsing van de verontreinigende stof op de Europese richtlijn Prioritaire Stoffen.
In 2027 is de eerstvolgende update van de Europese watchlist. Daarna duurt het nog zeker 2 tot 4 jaar voordat er een normering volgt voor lithium. Minister Tieman onderkent dat het lang duurt. “Dit proces kunnen we als lidstaat helaas niet versnellen, maar het kabinet zal lithium onder de aandacht blijven brengen in Europa.”
