In een land waar grond extreem schaars is, zijn verstandige keuzes alleen mogelijk als het Rijk en de regio’s alle opgaven gezamenlijk en integraal aanpakken. Dat schrijven de Nederlandse gemeenten en waterschappen in een brief aan vier betrokken ministers. Aanleiding is het veranderende grondgebruik in het landelijk gebied.
Nederland staat op een kruispunt van complexe en urgente maatschappelijke en ruimtelijke opgaven, zoals natuurherstel, landbouw, woningbouw en klimaatadaptatie. Die komen samen in het landelijk gebied, aldus de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de Unie van Waterschappen en de samenwerkingsverbanden van kleine gemeenten (K80) en grote plattelandsgemeenten (P10) in hun brief.
Tegelijk is het grondgebruik daar sterk aan het veranderen, mede als gevolg van rijksbeleid. Eerder dit jaar vroeg Waterschap Vallei en Veluwe, dat veel ‘piekbelasters’ in zijn beheergebied heeft, al aandacht voor \'de onbedoelde negatieve effecten van het stikstofbeleid\'. Steeds meer graslanden verdwijnen doordat veehouders gebruikmaken van regelingen om te stoppen, signaleerde dit waterschap.
Daarvoor in de plaats komen intensieve teelten, zoals bomen- en bollenteelt, die veel meer meststoffen, gewasbeschermingsmiddelen en water vergen, met alle gevolgen van dien voor de natuur, de waterkwaliteit, de bodem en de volksgezondheid.
Gewasbeschermingsmiddelen
De briefschrijvers sluiten zich daarbij aan en wijzen met name op de problemen rond gewasbeschermingsmiddelen. Omdat hiervoor geen landelijk beleid of duidelijke regelgeving is, kunnen gemeenten en waterschappen hier nu moeilijk op sturen. Dat leidt tot polarisatie en maatschappelijke onrust, zowel bij omwonenden als bij agrarisch ondernemers.
"Sommige opgaven zijn te overstijgend of ingewikkeld om lokaal op te lossen", schrijven ze. Daarom roepen ze de ministers op om duidelijke landelijke regels te geven voor het gebruik van bijvoorbeeld chemische gewasbeschermingsmiddelen nabij woonwijken.
Ook vragen ze het Rijk om gemeenten en waterschappen te helpen met een integrale aanpak rondom veranderend grondgebruik en om juridische ondersteuning. Dat laatste kan in de vorm van een landelijk expertiseteam, dat volgens de partijen met voorrang moet worden ingericht.
Provincies
De brief is gisteren naar de ministers van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW) verstuurd.
Ontbrekende schakel zijn de provincies, bevestigt woordvoerder Jane Alblas van de Unie van Waterschappen. "Zij delen onze zorgen wel, maar het lukte hen niet om alles tijdig met iedereen af te stemmen."
De gemeenten en waterschappen wilden daar niet op wachten: het initiatief voor de brief was al genomen op een werkconferentie over veranderend grondgebruik op 2 juni. "Het momentum is nu", verklaart Alblas.
LEES OOK
H2O Premium: Vallei en Veluwe: stikstofprobleem wordt waterprobleem
