Paul van der Wielen, principal microbioloog bij KWR, is per 1 februari 2026 benoemd tot bijzonder hoogleraar Microbiële Ecologie van Watersystemen aan de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica van de Radboud University in Nijmegen.
In zijn onderzoek richt Van der Wielen zich op het begrijpen van de groei en interacties van micro-organismen in zowel natuurlijke als door de mens beïnvloede watersystemen, evenals de milieuomstandigheden die daarop van invloed zijn. Deze kennis kan onder meer worden toegepast om gerichter maatregelen te ontwikkelen tegen de groei van opportunistische ziekteverwekkers in watersystemen.
Daarnaast onderzoekt hij hoe micro-organismen kunnen worden ingezet om ongewenste chemische stoffen in watersystemen af te breken, en hoe indicatoren kunnen worden ontwikkeld die signaleren wanneer de waterkwaliteit tekortschiet en wat daarvan de oorzaken zijn. Ook houdt hij zich bezig met microbioomgerichte benaderingen, waarbij het toevoegen of stimuleren van gunstige micro-organismen bijdraagt aan een betere verwijdering van verontreinigingen en het onderdrukken van ongewenste soorten, zoals Legionella.
Prof. dr. Paul van der Wielen begon zijn academische loopbaan aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar hij in 1996 afstudeerde in biologie met als specialisatie microbiële ecologie. Vervolgens promoveerde hij aan de Universiteit Utrecht, waar hij onderzocht hoe van nature aanwezige micro-organismen in de blindedarm van vleeskuikens de vestiging van Salmonella kunnen tegengaan. In 2002 promoveerde hij op zijn proefschrift “Role of volatile fatty acids in competitive exclusion of Salmonella enteritidis.”
Na zijn promotie werkte Van der Wielen drie jaar als postdoctoraal onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar hij zich bezighield met microbiële gemeenschappen in diepzeezoutmeren in de Middellandse Zee. Daarbij werd aangetoond dat microbieel leven mogelijk is onder extreem hoge concentraties magnesiumchloride. Sinds 2004 is hij verbonden aan KWR Water Research Institute, het onderzoeksinstituut van de Nederlandse drinkwaterbedrijven. Daar doet hij onderzoek naar onder meer de groei van Legionella in watersystemen, de biologische stabiliteit van drinkwater en de inzet van micro-organismen voor waterzuivering.
Samen met microbiologische onderzoekers van verschillende universiteiten maakte Van der Wielen deel uit van het kernteam dat in 2024/2025 het Holomicrobioomproject (200 miljoen euro) gehonoreerd kreeg binnen het Nationaal Groeifonds. Daarnaast is hij betrokken bij diverse andere onderzoeksprojecten, waarover meer te vinden is op zijn webpagina.
