De drinkwatersector onderschrijft het voornemen van demissionair minister Robert Tieman (Infrastructuur en Waterstaat) om de toekomstige PFAS-norm in het Nederlandse drinkwaterbeleid te baseren op Europese richtlijnen. Tegelijkertijd waarschuwt branchevereniging Vewin dat normering alleen niet voldoende is om de risico’s van deze schadelijke stoffen te beheersen.
De reactie van de vereniging volgt op de zogeheten ‘PFAS-verzamelbrief’ die Tieman op 21 juli naar de Tweede Kamer stuurde. In de brief belicht hij de voortgang van het landelijke PFAS-beleid en gaat hij in op nieuwe inzichten rond PFAS-concentraties in menselijk bloed, bodemsanering bij Chemours in Dordrecht en het vervolgonderzoek naar gezondheidseffecten in risicogebieden. Onderdeel van de brief is het voornemen om de PFAS-normen in drinkwater pas aan te passen nadat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in 2026 een advies heeft uitgebracht aan de Europese Commissie over veilige blootstellingsniveaus.
Volgens Tieman is het \'niet opportuun\' om op dit moment al in het Drinkwaterbesluit een strengere PFAS-norm op te nemen, vanwege de komende Europese herziening én de technische en financiële uitdagingen voor drinkwaterbedrijven. Wel erkent hij dat de huidige normering niet voldoende beschermend is en dat maatregelen nodig zijn om PFAS-concentraties te reduceren. Drinkwaterbedrijven zijn hier volgens de minister al mee bezig, onder meer door het optimaliseren van zuiveringsinstallaties.
Vewin schaart zich achter de Europese benadering, maar benadrukt dat de norm tot stand moet komen op basis van álle blootstellingsroutes. Niet alleen via drinkwater, maar ook voedsel en consumentenproducten. “PFAS horen niet thuis in de bronnen voor drinkwater en zijn een grote zorg voor de drinkwaterbedrijven”, aldus de vereniging. “Ze zijn lastig te verwijderen en verplaatsen zich bij zuivering naar een afvalstroom waarvoor nog geen goede oplossing is.”
De kernboodschap van Vewin: zonder effectieve bronaanpak blijft de drinkwaterkwaliteit onder druk staan. “Normering kan bijdragen aan risicobeheersing, maar is in zichzelf niet voldoende. Bronaanpak is bewezen effectief en is principieel, juridisch en praktisch de enige weg om inname via voedsel, verpakkingen en drinkwater te beperken.”
Die boodschap sluit aan bij het eerdere signaal van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), die in een rapport stelde dat bronaanpak op korte en middellange termijn niet voldoende is om de drinkwaterrisico’s van PFAS terug te dringen. Volgens de ILT zullen drinkwaterbedrijven dan ook fors moeten investeren in extra zuiveringsstappen. Daarbij wijst de minister erop dat deze investeringen tijd en geld vergen, iets wat drinkwaterbedrijven inmiddels ook in kaart brengen.
Lagere zuiveringskosten
Vewin voegt daaraan toe dat hoe lager de PFAS-concentraties in het milieu, hoe lager de zuiveringskosten. De vereniging pleit daarom voor voldoende financiële armslag voor de sector om de vereiste investeringen te kunnen doen. Naast normering en bronaanpak pleit Vewin voor een zo breed mogelijke implementatie van het Europese restrictievoorstel over PFAS. Die restrictie voorziet in een verbod op het gebruik van PFAS in duizenden toepassingen, maar bestrijdingsmiddelen vallen daar nu nog buiten. Vewin noemt het noodzakelijk dat hier alsnog een verbod op komt.
Ook onderschrijft de branchevereniging het voornemen van de minister om vergunningen voor PFAS-lozingen beter in kaart te brengen en te herzien. De Tweede Kamer heeft eerder aangedrongen op extra actie en een verbod op dergelijke lozingen. De minister onderzoekt momenteel de mogelijkheden voor een gedeeltelijk lozingsverbod. Vewin laat weten dat het dit initiatief van harte ondersteunt.
Ondanks de zorgen over PFAS benadrukt Vewin dat het volgens het RIVM verantwoord is om kraanwater te blijven drinken. De huidige PFAS-waarden in drinkwater blijven ruim onder de norm, zo stelt de vereniging. Tegelijkertijd onderstreept ze dat het risico van deze stoffen niet onderschat mag worden. Juist omdat ze moeilijk afbreekbaar zijn en zich ophopen in mens en milieu.
