“Alleen als alle landen hun plannen voor klimaatneutraliteit volledig (kunnen) implementeren komen de doelen van de Overeenkomst van Parijs binnen bereik. Dit staat voor het kabinet dan ook centraal bij deze COP.” Dit schrijft demissionair minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei aan de Tweede Kamer over de inzet van het kabinet tijdens COP30, de 30e Klimaattop van de VN die van 10 tot en met 21 november wordt gehouden.
Plaats van handeling is Belém, Brazilië. De stad ligt in het Amazonegebied dat onder druk staat door ontbossing, bosbranden en klimaatverandering. Brazilië zal als organisator van de klimaattop aandacht vragen voor de cruciale rol van het Amazone regenwoud in het mondiale klimaatsysteem, met als inzet om ontbossing en bos- en bodemdegradatie te stoppen.
Nederland zal met een kleinere delegatie dan voorheen afreizen naar de klimaattop ‘vanwege de logistieke uitdagingen in Belém en de daaruit voortvloeiende hoge kosten voor accommodatie’, schrijft Hermans. Ook staat er geen paviljoen, waarin Nederland, samen met België, Luxemburg en de Europese Investeringsbank, voorheen eigen evenementen organiseerde.
Nederland zet op de 30e Klimaattop in op ‘een gebalanceerde uitkomst, waarbij we kunnen spreken van voortgang op zowel mitigatie, als adaptatie en financiering voor klimaat’. Het kabinet stelt dat vrijwillige initiatieven rondom de onderhandelingen ‘van toenemend belang’ zijn. “Nederland wil dus ook dat via die band de uitvoering van eerder gemaakte afspraken wordt versterkt, zoals het doel vanuit COP28 om de wereldwijde capaciteit hernieuwbare energie tegen 2030 te verdrievoudigen.”
1,5°C
COP30 wordt 10 jaar na de klimaattop in Parijs gehouden. In de Franse hoofdstad werd het klimaatakkoord gesloten om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C. Die doelstelling zal met de huidige inspanningen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, niet worden gehaald. “In de meest optimistische scenario’s is een maximale opwarming net onder 2°C mogelijk. Meer realistisch bezien liggen die verwachtingen echter hoger, en ligt de wereldwijde inzet nog niet op koers”, schrijft Hermans.
Er is, aldus de bewindsvrouw, groeiende consensus dat het klimaatsysteem onomkeerbare schade oploopt, als de opwarming de 1,5°C overstijgt. Om een gezonde toekomst met maximale opwarming van 1,5°C binnen bereik te brengen zijn dus nog verdere stappen nodig. “Uitvoering van gemaakte afspraken is daarbij cruciaal. Alleen als alle landen hun plannen voor klimaatneutraliteit volledig (kunnen) implementeren komen de doelen van de Overeenkomst van Parijs binnen bereik. Dit staat voor het kabinet dan ook centraal bij deze COP.”
Met de radicale omslag in het klimaatbeleid van de Verenigde Staten, die uit het Klimaatakkoord van Parijs stappen, is het van belang dat Nederland en de Europese Unie nieuwe coalities smeden, schrijft Hermans. “Het wordt eveneens belangrijker samen te werken met landen in het Mondiale Zuiden. Met een focus op water en voedsel kan Nederland helpen hun weerbaarheid tegen klimaatverandering te vergroten.”
Coalities
Het belang van coalities onderstreept de bewindsvrouw met akkoorden zoals de \'Global Methane Pledge\' uit 2021 (uitstoot methaan met minstens 30 procent terugdringen) en \'International Renewable Energy Agency\' (wereldwijde groei van hernieuwbare energie).
Dit jaar moeten alle landen nieuwe nationale klimaatplannen (NDC’s) indienen. Die plannen, die de hoeksteen vormen van het Akkoord van Parijs, moeten elke 5 jaar worden aangescherpt om afgesproken doelen te halen. Voorts moeten landen tweejaarlijks hun geboekte voortgang rapporteren. De inventarisatie en analyse van de wereldwijde voortgang in de aanpak van de opwarming van de aarde, moeten op COP30 in de officiële conclusies van de klimaattop hun beslag krijgen, stelt Hermans. "Dat is de inzet Nederland en EU."
Op de klimaattop in Belém zal er veel aandacht uitgaan naar ontbossing, biodiversiteitsverlies en landdegradatie. Met het belaagde regenwoud in het Amazonegebied is het voor gastland Brazilië een belangrijk thema. Op COP28 is afgesproken dat ontbossing uiterlijk in 2030 moet zijn gestopt. Nederland zal zich inzetten, schrijft Hermans, voor besluiten die ontbossing aanpakken en steunt initiatieven zoals \'Mobilising Finance for Forests\' van FMO, de Nederlandse ontwikkelingsbank.
Adaptatie
Op COP30 is adaptatie een belangrijk thema. Om de wereldwijde voortgang op de Global Goal on Adaptation te kunnen monitoren is door experts een lijst van 100 indicatoren opgesteld. De lijst moet in Belém worden vastgesteld.
Klimaatfinanciering vraagt ook aandacht. Tijdens COP29 in Baku werden afspraken gemaakt over de financiering van de transitie van ontwikkelingslanden naar klimaatbestendige samenlevingen. Er werd door de industrielanden een bedrag van 300 miljard dollar per jaar toegezegd per 2035. Veel minder dan de financieringsbehoefte van 1.300 miljard. Om dat gat te dichten hebben Brazilië en Azerbeidzjan, als inkomend en uitgaand voorzitterschap, voorafgaand aan COP het rapport \'Baku to Belém Roadmap to USD 1.3 trillion\' opgesteld.
Nederland zal uitdragen dat het onverminderd zijn aandeel aan klimaatfinanciering blijft leveren, ook in het kader van het doel dat tijdens COP29 is afgesproken, schrijft Hermans.
Geïntegreerde benadering van water en klimaat
Tijdens COP30 vraagt Nederland aandacht voor de geïntegreerde benadering van water en klimaat, schrijft demissionair minister Hermans. Nederland organiseert ‘een evenement’ waar recente bevindingen van de Global Commission on the Economics of Water worden getoond. En is er dan wel geen eigen paviljoen, Nederland participeert wel in het Water for Climate-paviljoen. Dat is een platform voor bedrijven en kennisinstellingen, aldus Hermans.
Nederland helpt landen op hun verzoek op verschillende manieren om zich met adaptatiemaatregelen weerbaarder te maken tegen klimaatverandering, schrijft Hermans. “Nederland legt hierbij de nadruk op sectoren waar het specifieke expertise heeft, zoals water, voedsel en gezondheid.”
Met programma’s als het \'Dutch Disaster Risk Reduction & Surge Support\' en \'Water at the Heart of Climate Action\', draagt Nederland, in samenwerking met partners, verder bij aan een weerbare wereld.
“Ook brengt het nationale voorbeelden in, waaronder de sectorbrede financieringsaanpak van de waterschappen en de ontwikkeling van adaptatiepaden – een vernieuwende methode voor het omgaan met lange termijn onzekere klimaatverandering – en voorbeelden op het gebied van natuurlijke oplossingen (nature-based solutions) uit NL2120, het hiertoe vanuit het National Groeifonds ondersteunde kennis- en innovatieprogramma.”
LEES OOK
In de printuitgave van H2O november geven Nederlandse wetenschappers hun visie op COP30.
