De drinkwatersector is niet blij met de verhoging van de belasting op leidingwater die het kabinet wil doorvoeren. "Drinkwater wordt alleen maar duurder gemaakt, terwijl er geen druppel extra uit de kraan zal komen”, stelt Vewin. VEMW spreekt van “een verkeerde prikkel voor verduurzaming".
Het kabinet is van plan om de belasting op leidingwater (BOL) per 1 januari 2027 met 10 cent per 1000 liter verhogen, zo blijkt uit de gisteren gepresenteerde Miljoenennota. Dat moet het Rijk 111 miljoen euro aan extra inkomsten opleveren.
Die worden echter niet ingezet voor de toekomstige drinkwatervoorziening, terwijl de drinkwaterbedrijven de komende decennia juist veel meer moeten investeren om de levering van schoon drinkwater veilig te stellen, aldus koepelorganisatie Vewin.
Door de belastingverhoging gaan huishoudens en bedrijven in 2027 zo’n 27 procent belasting op kraanwater betalen en dat is veel te hoog voor een eerste levensbehoefte, vinden de drinkwaterbedrijven. "Bovendien hoeft kraanwater niet extra verpakt en getransporteerd te worden, en is daarom ook een stuk duurzamer dan water uit flessen."
Lastenverzwaring
VEMW, de belangenbehartiger van zakelijke gebruikers, is ronduit "ongelukkig" met de nieuwe lastenverzwaring. Die komt nog eens bovenop de al eerder aangekondigde afschaffing van het heffingsplafond volgend jaar.
Met name bedrijven gaan dat merken. Zij betalen dan belasting over iedere kubieke meter drinkwater die zij gebruiken, terwijl voorheen nog een maximum van 300 kuub gold. Die raakt niet alleen grote afnemers in het mkb en de industrie, benadrukt directeur Roy Tummers, maar ook ziekenhuizen, zwembaden en andere organisaties die zijn aangewezen op drinkwater.
Tummers vindt dat overheid "een stap verder moet gaan" en de opbrengsten van de BOL moet inzetten om bedrijven te helpen hun watergebruik te verduurzamen. "Enkel het steeds zwaarder belasten van bedrijven en instellingen die drinkwater nodig hebben, zonder daar voldoende stimulerend beleid voor waterbesparing en circulariteit tegenover te zetten, is een heilloze weg."
Langetermijnagenda
Ook de waterschappen zijn maar matig te spreken over de plannen. In een eerste reactie pleit de Unie van Waterschappen voor "voldoende, structurele middelen voor waterbeheer". Ze roepen het kabinet op samen met hen "verantwoordelijkheid te nemen voor een veilig en economisch sterk Nederland".
Uit het Deltaprogramma 2027, dat vorige week al aan minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) is aangeboden, blijkt dat het tekort in het Deltafonds tot 2050 inmiddels is opgelopen tot 12 miljard euro. Daarbij gaat het om investeringen in dijken, stuwen en gemalen en maatregelen voor zoetwater.
Volgens Unie-voorzitter Jeroen Haan laat de afgelopen droge zomer meer dan ooit de noodzaak zien van goed waterbeheer. "Willen we in de toekomst weerbaarder zijn tegen dit soort weersextremen, dan is een gezamenlijke langetermijnagenda nodig. Om de waterkwaliteit te verbeteren, te zorgen voor voldoende ruimte voor water en te investeren in de waterveiligheid."
Uitvoeringsgerichte aanpak
De Vereniging van Waterbouwers (VvW) is in elk geval "positief gestemd" over de extra 1,5 miljard euro die het kabinet heeft vrijgemaakt voor groot onderhoud van de infrastructuur, zoals wegen, vaarwegen en bruggen. Maar, zo tekent de club ook aan, dit vormt maar een smaldeel van de 80 miljard euro die nodig is voor de gehele opgave.
De waterbouwers pleiten daarnaast voor "een meer uitvoeringsgerichte aanpak" in de waterbouwsector, die volgens hen jaarlijks "honderden miljoenen" zou kunnen besparen. In het huidige systeem draait het te veel om risicobeheersing en het verleggen van verantwoordelijkheden, aldus de VvW. En dat kost een groot deel van het budget.
Als voorbeelden noemen ze een dijkdoorbraak of scheepsstremming, waarbij wel snel kan worden besloten en gehandeld. "Dit is een groot contrast met de reguliere waterbouwpraktijk, waarin veel tijd en geld wordt gespendeerd aan eindeloos polderen, het uitwerken en uitvoeren van zogenaamde meekoppelkansen en de ambitie om alle belangen evenredig te bedienen."
