Nieuwe technieken voor afvalwaterzuivering kunnen in het laboratorium veelbelovend lijken, maar de praktijk is vaak weerbarstig. Op de vernieuwde Demosite Leeuwarden kunnen bedrijven, onderzoekers en studenten innovaties 'onder realistische omstandigheden’ testen voordat ze de markt opgaan.
De Demosite werd vijftien jaar geleden al geopend op het terrein van de rioolwaterzuivering in Leeuwarden, maar was inmiddels toe aan een grondige opknapbeurt. Daarvoor hebben Wetterskip Fryslân en het Centre of Expertise Water Technology (CEW) de handen ineengeslagen.
De afgelopen periode zijn de vloer en de opstelplaatsen aangepakt en is een nieuw gebouwtje neergezet met een laboratorium, werkplekken en een vergaderruimte. Ook zijn er aansluitingen voor afvalwater en zuiveringsslib beschikbaar. Vanmorgen is de nieuwe Demosite met bellenblazende genodigden en de onthulling van een bord officieel geopend.
"Wij doen toegepast onderzoek naar watertechnologie", verklaarde directeur Anne-Wil Lucas van CEW. "Maar dingen die in het laboratorium werken, doen dat in de praktijk niet altijd. Die is vaak weerbarstiger: membranen zitten sneller vol, bacteriën zijn van slag en ook de weersomstandigheden hebben invloed. Op de Demosite werken onze onderzoekers er samen met studenten aan dat innovaties toch toegepast kunnen worden."
Vestigingsplaats
Ook het waterschap heeft behoefte aan ruimte om te experimenteren, zei dagelijks bestuurslid Remco van Maurik van het Wetterskip. "We hebben de kracht van innovaties absoluut nodig om de waterzuivering toekomstbestendig te houden. En daarvoor is de samenwerking met het bedrijfsleven en met kennisinstituten van groot belang. De Demosite is daar een mooi voorbeeld van."
Bedrijven die watertechnologische innovaties ontwikkelen zijn welkom op de Demosite. Zij kunnen niet alleen gebruikmaken van de testfaciliteiten, maar ook van de kennis en het netwerk van het CEW en de WaterCampus.
Beide partners hopen dat de vernieuwde Demosite de aantrekkingskracht van Leeuwarden als vestigingsplaats voor innovatieve bedrijven in de watersector versterkt. Dat geldt ook voor buitenlandse bedrijven die voet aan de grond zoeken in Nederland of Europa. "De Demosite is meer dan een speeltuin voor onderzoekers", benadrukte Lucas.
Lachgas
Het Amerikaanse bedrijf Cobalt Water is al over de streep: zij beginnen binnenkort met een pilot die de uitstoot van lachgas bij de waterzuivering moet beperken.
Daarnaast staan er momenteel nog drie proefopstellingen op de site: Wetsus test BAC-filters (biological actief carbon) voor microverontreinigingen, het CEW onderzoekt samen met recreatieschap Marrekrite de effectiviteit van drijvende vuilwaterstations voor watersporters (‘Húskes’) en Brightwork test continue filtratie met granulair actief kool (Bio-GAK) voor de zuivering in Franeker.
"Het Wetterskip verwacht dat het zandfilter in Franeker straks overbodig wordt door de bouw van een nieuwe installatie", vertelde Hans Wouters van Brightwork. "Wij testen nu of we dat zandfilter kunnen ombouwen, zodat we het effluent verder kunnen ontdoen van medicijnresten, fosfaat en ammonium, en misschien ook wel van microplastics en PFAS. Dat kan hier beter dan daar, omdat het effluent hier veel meer lijkt op dat van Franeker straks."
