Stichting Doggerland en ARK Rewilding Nederland stonden gisteren tegenover het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in de rechtbank. De organisaties vinden dat de overheid haar eigen natuurwetgeving overtreedt door Natura 2000-gebieden in de Noordzee onvoldoende te beschermen tegen schadelijke industriële activiteiten. Het gaat om de Doggersbank, de Klaverbank en het Friese Front, drie ecologisch waardevolle gebieden die sinds 2016 als beschermd zijn aangewezen.
Volgens de organisaties is de natuur in de Noordzee al zwaar verzwakt en hebben juist deze aangewezen gebieden rust en ruimte nodig om te herstellen. “Beschermde zeegebieden moeten de rust en ruimte krijgen om te herstellen, maar de overheid beschermt juist de belangen van de schadelijke industrie. Dit kan zo niet doorgaan: de kraamkamers van de Noordzee zijn in gevaar”, zegt Emilie Reuchlin, directeur van Stichting Doggerland.
De Noordzee behoort tot de drukste zeeën ter wereld. Naast scheepvaart en visserij vinden er activiteiten plaats zoals olie- en gaswinning, zand- en schelpenwinning, militaire oefeningen, seismisch onderzoek en de aanleg van windparken. Volgens de natuurbeschermers maken de huidige beheerplannen van Rijkswaterstaat nauwelijks een einde aan die druk. “De doelen voor natuurherstel worden met deze plannen niet gehaald”, stelt Karel van den Wijngaard van ARK. “Voor natuurherstel is rust en ruimte nodig. Als dat er niet is, kunnen we niet spreken van een beschermd natuurgebied.”
Na de aanwijzing van de gebieden in 2016 had de overheid drie jaar de tijd om beheerplannen op te stellen. Die verschenen in oktober 2023 - 4 jaar later. Volgens de organisaties schieten de plannen ernstig tekort. Reuchlin: “Het is alsof je kijkt naar een plattegrond van een industrieterrein. Er wordt vooral ingezet op bescherming van huidige industriële praktijken. De plannen bevatten geen effectieve maatregelen, dat is gewoon slecht beheer.”
De organisaties sommen tien structurele problemen op: zo zouden de doelen niet ambitieus genoeg zijn, ontbreekt een onafhankelijke toetsing van effecten, wordt het voorzorgsprincipe niet toegepast en is de cumulatieve impact van activiteiten niet meegenomen. “We zijn het leven in de zee aan het uitdunnen”, stelt Doggerland.
Wanprestatie
Ondanks de druk van menselijke activiteiten huisvesten de Doggersbank, Klaverbank en het Friese Front nog altijd bedreigde soorten. De gebieden functioneren als kraamkamers en voedselgebieden voor vissen als haring, kabeljauw en tong, en voor zeezoogdieren zoals bruinvissen en zeehonden. Ook zeevogels als jan-van-genten, papegaaiduikers en alken zijn er afhankelijk van. “Het is zo simpel: de natuur kan zichzelf herstellen, als het maar de kans krijgt. En dat betekent: op deze plekken geen schadelijke activiteiten meer toestaan”, aldus Van den Wijngaard.
Nederland heeft zich in internationaal verband gecommitteerd aan de doelstelling om in 2030 dertig procent van de zee effectief te beschermen. Nu beslaan de Natura 2000-gebieden weliswaar 22 procent van de Noordzee, maar volgens de organisaties is nog geen één procent daadwerkelijk beschermd. Reuchlin noemde dat in de NRC \'een wanprestatie\'.
De uitspraak van de rechtbank, die volgt binnen 6 tot 12 weken, kan gevolgen hebben voor uiteenlopende activiteiten op de Noordzee, van gaswinning en scheepvaart tot de aanleg van windmolenparken.
LEES OOK
In de komende H2O-uitgave van oktober verschijnt een interview met Emilie Reuchlin: \'Een gezonde zee is in ieders belang\'
