Het Utrechtse deel van het Merwedekanaal komt in handen van de gemeente Utrecht en Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR). Dat is althans het plan waar beide overheden samen met het Rijk aan werken. Nu is Rijkswaterstaat eigenaar en beheerder van het kanaal, de bruggen en de sluiscomplexen.
Met de overdracht krijgen de gemeente en het waterschap zeggenschap over de ontwikkeling van het kanaal en de oevers. Utrecht heeft grootse plannen met het gebied: tussen het Merwedekanaal en Park Transwijk worden de komende jaren zesduizend nieuwe woningen gebouwd.
"Daarmee neemt ook het aantal gebruikers van oever en water toe", meldt HDSR in een persbericht. "Door de overdracht wordt duidelijker welke overheid verantwoordelijk is voor welk onderdeel van het kanaalgebied."
Het Merwedekanaal verbindt het Amsterdam-Rijnkanaal in Utrecht met de Boven-Merwede ten zuiden van Gorinchem. Voor de komst van het Amsterdam-Rijnkanaal in 1952 was het een van de belangrijkste vaarroutes van Nederland, die schepen van Amsterdam tot aan de Waal bij Gorinchem bracht. Sindsdien speelt het kanaal geen rol meer als nationale vaarroute voor de beroepsvaart.
Natuurvriendelijke oevers
Rijkswaterstaat is nog steeds wel de eigenaar en beheerder van het kanaal en de bijbehorende infrastructuur, zoals zes bruggen en drie sluiscomplexen. Het voornemen is dat al het eigendom van het Rijk, inclusief het water, overgaat naar de gemeente. Het baggeronderhoud en het peilbeheer op het kanaal komt bij het waterschap te liggen, dat al verantwoordelijk is voor het waterkwaliteitsbeheer.
De overdracht gaat vergezeld van een bruidsschat van 136 miljoen euro, waarmee gemeente en waterschap de komende dertig jaar het beheer en onderhoud kunnen uitvoeren en tegelijk kunnen werken aan natuurvriendelijke oevers en een betere waterkwaliteit. Dat laatste is nodig vanwege de Kaderrichtlijn Water (KRW).
Het voorstel is vrijdag naar de Utrechtse gemeenteraad en het algemeen bestuur van het waterschap gestuurd, die het op de agenda zetten. In de komende anderhalf jaar worden de uitgangspunten verder uitgewerkt, waarna de overdracht in principe in 2027 zal plaatsvinden. Tot die tijd blijft Rijkswaterstaat verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud.
