Rijkswaterstaat wil in het Ketelmeer, het Eemmeer en de Sliedrechtse Biesbosch maatregelen nemen om de ecologische kwaliteit van het water te verbeteren. Het gaat om de aanleg van rijshoutendammen en een mosselbank tot de ontwikkeling van getijdennatuur. De ingrepen zijn volgens Rijkswaterstaat nodig om aan de normen van de Kaderrichtlijn Water te kunnen voldoen.
Staatssecretaris Jean Rummenie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur is voornemens om de projecten goed te keuren, zo blijkt uit publicatie van de plannen. Er kan nog tot 10 september worden gereageerd op zijn voorgenomen besluiten.
De maatregelen kunnen invloed hebben op de Natura 2000-gebieden Ketelmeer & Vossemeer, Eemmeer & Gooimeer Zuidoever en de Biesbosch, waarbinnen de projectgebieden liggen. Bij zijn beoordeling van de ingediende voorstellen is voor staatssecretaris Rummenie bepalend dat de ingrepen niet mogen leiden tot aantasting van de natuurlijke kenmerken van de betrokken Natura 2000-gebieden. Hij komt drie keer tot de conclusie dat dat niet het geval is.
Positieve effecten
Eén van de huidige knelpunten in het IJsselmeergebied is een tekort aan voedsel voor visetende vogels, schrijft Rijkswaterstaat. Door maatregelen te nemen om leefgebied voor vissen te creëren, verbetert mogelijk de visstand en daarmee de voedselbeschikbaarheid voor vogels. “Dit kan positieve effecten hebben op de Natura 2000 instandhoudingsdoelstellingen van fuut, aalscholver, nonnetje, lepelaar, grote zaagbek, visarend en reuzenstern.”
In het Ketelmeer wil Rijkswaterstaat over een lengte van 1.700 meter aan de westzijde van de Ketelplaat een rijshoutendam aanleggen. Hierdoor wordt er een luwte in het water gemaakt. Elke 250 meter zit er een verspringing of opening in de dam voor de fauna. Doel is om schuilmogelijkheden voor vissen te creëren.
Daarnaast wordt een mosselbank ontwikkeld met het doel om de voedselbeschikbaarheid voor mosseletende soorten te verbeteren. “In de huidige situatie is er een tekort aan voedsel voor benthivore soorten zoals meerkoet, kuifeend en tafeleend en deze soorten kunnen profiteren van de toename aan mosselen in het gebied.” Benthivore soorten spelen een belangrijke rol in het ecosysteem doordat ze bodemdieren eten en zo bijdragen aan de stofkringloop in aquatische systemen.
Ook wordt met de geplande maatregel rietland gecreëerd, wat positieve effecten kan hebben op moeras- en rietvogels, doordat er potentieel geschikt nieuw leef- en broedgebied ontstaat, aldus de vergunningsaanvraag. “Dit kan positieve effecten hebben op roerdomp, porseleinhoen en grote karekiet.”
Door het creëren van rietland ontstaan er zachte land-waterovergangen, met uiteindelijk ‘mogelijk positieve effecten’ op instandhouden van lepelaar en kuifeend in het gebied, aldus Rijkswaterstaat.
Eemmeer
In het Eemmeer wil de uitvoeringsdienst van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een wiependam of rijsthoutdam van 1.400 meter lang plaatsen, parallel aan de oever in het meer. Op ongeveer 11 hectare worden richels aangebracht met zand en daarop klei, waarop riet komt te groeien. Tussen de richels blijven openingen aanwezig ten behoeve van fauna en doorstroming. De zachte land-waterovergangen zijn in dit gebied goed voor slobeend, kuifeend en smient, aldus Rijkswaterstaat.
Biesbosch
In de Sliedrechtse Biesbosch wil de dienst een gebied van 60,5 hectare ontwikkelen. Doel is een aaneengesloten zoetwatergetijdennatuur in de Boven- en Beneden-Merwede. Zonder aanvullende maatregelen zal het water de KRW-norm niet halen in 2027, aldus Rijkswaterstaat.
Het ontwerp bestaat uit een geul en zijtakken (kreken), droge hoger gelegen oeverwallen en overstromingsvlaktes. De kreken die aangelegd en verlengd worden, zorgen ervoor dat er meer riet in het gebied kan groeien, wat als leefgebied fungeert voor de aangewezen soorten in het Natura 2000-gebied.
De hoofdgeul verbindt de Merwede met het Moldiep en Helsloot en loopt met een groot meanderend patroon door het gebied. Er wordt een brug geplaatst zodat de polder rondom bereikbaar blijft, aldus de vergunningaanvraag.
Op verschillende locaties binnen de Hel- en Zuilespolder wordt het bestaande bos omgevormd tot een zachthoutooibos. Ook komen er twee eilanden waarop bovenop hardhoutooibos voorzien is. Op de helling van deze eilanden komt een intergetijdezone en zachthoutooibos.
