Duingrassen, ook als ze enkele meters uit elkaar staan, werken samen om zand te vangen en te groeien als duin. Dat stelden onderzoekers van het NIOZ en de Universiteit Utrecht vast. ‘Duingras hoeft maar een deel van het grondoppervlak te bedekken om een groot duin te bouwen.’
“Het herstel en het creëren van duinen worden steeds belangrijker. Waar dat kan, is het een elegante oplossing om onze waterveiligheid te vergroten.” Dat zegt Paul Berghuis, onderzoeker in opleiding bij het NIOZ (het Nederlandse expertisecentrum voor oceaan, zee en kust) en hoofdauteur van het artikel over dit onderzoek in het tijdschrift Nature Communications.
Paul BerghuisBerghuis noemt duinsystemen een elegante oplossing, omdat ze meerdere functies combineren. “Duinen vormen niet alleen een bescherming. Het zijn ook recreatiegebieden. Bovendien zijn ze goed voor de drinkwatervoorziening en het versterken van de biodiversiteit. En het voordeel is natuurlijk ook dat de natuur een groot deel van het werk doet.”
Om te kijken wat de natuur precies nodig heeft om een duingebied te laten ontstaan, analyseerden Berghuis en zijn collega’s hoe meer dan 4000 zogenaamde patches (aaneengesloten vlakjes duingras van al snel enkele vierkante meters) in tien jaar een duinlandschap van 12 hectare vormden. Dat deden ze op Texel.
“Een belangrijke vraag voor duinvorming is: wat zijn de sleutelprocessen voor beginnende duintjes om succesvol te vestigen? Om die vraag te kunnen beantwoorden, hebben we luchtfoto’s uit 2013 genomen. Daarna zijn we de ontwikkeling van de duinen gaan volgen via foto’s en hoogtemodellen. De bepalende factor bij die ontwikkeling is de afstand tussen de stukken duingras. Staan de duingrassen in een vroeg stadium binnen 4,5 meter van elkaar, dan is de kans groot dat ze gaan samenwerken bij het invangen van zand en bouwen ze een collectief duin. Is de onderlinge afstand groter, dan waait de wind er in de meeste gevallen tussendoor en blijft duingroei beperkt.”
De duingrassen nog dichterbij elkaar plaatsen heeft volgens Berghuis en zijn collega’s geen versterkend effect. “Voor succesvolle duinvorming hoeven we geen aangesloten veld met duingrassen te planten. De initiële grassen hoeven maar een klein deel van het grondoppervlak te bedekken. De natuur doet daarna het werk om een groot duin te vormen.”
