Meteorologen zullen binnenkort sneller en nauwkeuriger kunnen waarschuwen voor plotselinge en extreme weersomstandigheden, dankzij een nieuwe weersatelliet die de Europese ruimtevaartorganisatie EUMETSAT donderdagavond gelanceerd heeft. De zogeheten Meteosat Third Generation Imager-2 (MTG-I2) kan elke 2,5 minuten nieuwe beelden leveren, resulterend in een soort ‘live video van het Europese weer’, aldus het KNMI.
De satelliet is een ‘gamechanger voor weersvoorspellingen’, stelt de European Space Agency (ESA), die de MTG-I2 ontwikkelde. Door een ‘enorme toename’ in de kwaliteit, kwantiteit en frequentie van waarnemingen verwacht de ESA dat de satelliet meteorologen in staat zal stellen om snelle weersontwikkelingen in ‘ongeëvenaard detail’ te monitoren.
De satelliet zal zich op Europa en Noord-Afrika richten, en iedere 2,5 minuten nieuwe hoge-resolutiebeelden leveren. Daarmee is zijn scanfrequentie vier keer zo hoog als die van zijn voorganger, die een veel groter oppervlak scande. Dankzij de hogere frequentie zullen meteorologen snelle en plotselinge weersontwikkelingen bijna in realtime kunnen volgen (ook wel nowcasting genoemd), en eerder en nauwkeuriger kunnen waarschuwen voor ‘high impact weather’ zoals piekbuien.
De beelden die de MTG-I2 gaat genereren komen “in plaats van na een minuut of twintig, al na vijf tot acht minuten binnen op aarde”, aldus KNMI-onderzoeker Jos de Laat in NRC. “Dat kan voor sommige processen heel relevante tijdswinst zijn.”
Die tijdswinst “betekent dat Europa veel van zijn belangrijkste economieën die weersafhankelijk zijn, waaronder de landbouw, de transportsector, verzekeringen en toerisme, maar ook infrastructuur en energienetwerken, beter zal kunnen beschermen”, zegt ook de ESA.
De satelliet is uitgerust met een flexible combined imager (FCI) camera, die foto’s maakt met 16 verschillende kleurenfilters voor zichtbaar licht en infraroodstraling. Met de FCI-camera kunnen onder andere de temperatuur van het aardoppervlak, de dikte van wolken, en deeltjes in de atmosfeer in beeld worden gebracht.
De MTG-I2 maakt onderdeel uit van een constellatie van weersatellieten die volgens EUMETSAT tezamen “het meest geavanceerde en innovatieve geostationaire meteorologische systeem ter wereld” vormen. EUMETSAT is het agentschap dat de Europese vloot van weersatellieten beheert, en satellietdata levert aan de nationale weerdiensten van haar 30 lidstaten. Ook Nederland is lid van EUMETSAT; het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat draagt bij aan de financiering.
De satelliet werd donderdagavond gelanceerd vanuit Europe’s Spaceport in Frans-Guyana, en zal de komende weken naar zijn eindbestemming worden geloodst. Die bevindt zich op 36.000 kilometer hoogte boven de evenaar, alwaar de satelliet in een vaste (geostationaire) baan zal meedraaien met de aarde. Als alles volgens planning verloopt, zullen de data die de MTG-I2 gaat genereren over ongeveer een half jaar beschikbaar komen.
LEES OOK
H2O Actueel: Nieuwe satelliet kan bodemdaling vanuit de ruimte tot op de centimeter in kaart brengen
