Tijdens de Waterbouwdag op donderdag 9 oktober is bekendgemaakt dat het project Windenergiegebied Borssele III, IV en V de Jan Agemaprijs heeft gewonnen. Deze prestigieuze prijs wordt eens in de vijf jaar toegekend aan het beste en meest innovatieve waterbouwkundige project dat in de afgelopen jaren is gerealiseerd. Borssele III, IV en V was genomineerd samen met Dijkversterking Afsluitdijk en het Pilot Polder Project in Pulau Tekong (Singapore).
De jury beoordeelde in totaal 13 inzendingen op innovatieve kracht, integraliteit van het ontwerp en de samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Gemene deler in de inzendingen is dat duurzaamheid stevig is verankerd in de waterbouw, met aandacht voor elektrisch materieel, hergebruik en lichte materialen. Plus de veerkracht waarmee projecten ondanks COVID-uitdagingen zijn gerealiseerd. Uit deze inzendingen selecteerde de jury drie genomineerden.
Dijkversterking Afsluitdijk onderscheidt zich volgens de jury door een innovatieve en zorgvuldige aanpak van een iconisch waterbouwkundig werk. Naast de versterking is nadrukkelijk oog geweest voor landschap, ecologie en technische vernieuwing. Een spraakmakende innovatie zijn de Levvel-blocs, die inmiddels ook internationaal worden toegepast. De jury kijkt met belangstelling uit naar het vervolg: de afronding van de integrale oplossing met de nieuwe spuicomplexen en de Vismigratierivier. Het project is van Rijkswaterstaat en Levvel (Van Oord, BAM, Rebel en Invesis).
Polderkennis in tropische context
Het Pilot Polder Project op Pulau Tekong in Singapore valt op door de creatieve toepassing van Nederlandse polderkennis in een tropische context, met betrokkenheid van diverse Nederlandse partijen in ontwerp en uitvoering. Het klassieke polderconcept is vertaald naar lokale omstandigheden en risico’s. De jury ziet hierin een krachtige illustratie van hoe klimaatadaptieve oplossingen wereldwijd inzetbaar zijn, mits zorgvuldig aangepast aan de plaatselijke situatie. Bij de beoordeling is ook stilgestaan bij de grote rol van wijlen professor Kees d’Angremond. Pulau Tekong is een project van Housing and Development Board Singapore, Haskoning, Deltares en Boskalis.
De jury noemt Windenergiegebied Borssele III, IV en V een overtuigende winnaar omdat het project technische innovatie, maatschappelijke relevantie en toekomstbestendigheid samenbrengt. Het windpark biedt een antwoord op de energietransitie op de Noordzee en laat zien dat deze transitie ruimte biedt voor technische doorbraken en internationale uitstraling.
Kerninnovatie is de Slip Joint: een innovatieve, schaalbare verbindingsmethode voor de fundatie van windturbines, die snellere installatie mogelijk maakt en geen onderhoud vraagt. Daarmee draagt de techniek bij aan economische winst en heeft deze potentie voor wereldwijde toepassing. Daarnaast is er natuur-inclusieve erosiebescherming met geïntegreerde oesterriffen toegepast.
De jury prijst ook de samenwerking met publieke partners, waaronder het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De aanpak van kavel V fungeert inmiddels als blauwdruk voor natuurinclusief bouwen in nieuwe windparken. Tot slot onderstreept de jury de technische en organisatorische prestaties in de complexe offshore-omgeving met golven, stromingen, wind en een dynamische bodem. De locaties III en IV zijn een project van het voormalige Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en het consortium van Eneco, Diamond Generating Europe, Shell en Van Oord. Locatie V is van Van Oord, Investri Offshore en Green Giraffe.
Het project Waterdunen ontvangt een eervolle vermelding. In de waterkering is een doorlaatmiddel aangebracht om daarachter een getijdenlandschap te creëren. De jury roemt de uitzonderlijke integraliteit van het project: landschappelijke kwaliteit, innovatieve natuurontwikkeling, waterveiligheid en intensieve samenwerking tussen publieke en private partijen komen op inspirerende wijze samen en geven een economische impuls aan de regio. Waterdunen is een project van Waterschap Scheldestromen, Provincie Zeeland, Haskoning en Istimewa.
Eerbetoon Jan Agema
De Jan Agemaprijs eert de bijdrage van prof. dr. ir. Jan Agema aan de waterbouwkunde en stimuleert innovatie in de sector. De vakjury beoordeelt inzendingen op innovatie (techniek, uitvoering, duurzaamheid), integratie en maatschappelijke impact (landschap, natuur, cultuur, economie, sociale meerwaarde) en op uitvoeringskwaliteit, inclusief flexibiliteit en zorgvuldig omgevingsmanagement. Eerdere winnaars zijn Marker Wadden (2020), Tweede Maasvlakte (2015), de Busan-Geoje oeververbinding (2010), de balgstuwkering Ramspol (2005) en de rivierwerken voor de Jamunabrug in Bangladesh (2000).
De winnaar ontvangt een 3D-geprinte buste van Jan Agema. De buste is eerst in samenwerking met de familie vervaardigd en daarna 3D-gescand, zodat deze uit diverse materialen geprint of uitgefreesd kan worden. Alle inzendingen zijn gebundeld in het boek \'Waterbouwkundige projecten voor een toekomstbestendig land\', dat aan bezoekers van de Waterbouwdag wordt uitgereikt. Daarnaast is er een reizende tentoonstelling van alle inzendingen, die eerst bij de winnaars te zien is.
