Het Drentse drinkwaterbedrijf WMD investeerde vorig jaar zo\'n 29 miljoen euro in het drinkwater in Drenthe. Dat is flink minder dan een jaar eerder (36 miljoen), maar dat schrijft het drinkwaterbedrijf toe aan de bouw van het nieuwe productiestation in Beilen. Pas na de oplevering van de locatie is begonnen aan nieuwe projecten. Het drinkwaterbedrijf maakte 3,6 miljoen euro winst, 0,4 miljoen euro meer dan in 2023.
Dit schrijft het WMD in het jaarverslag over 2024. Het bedrijf schetst dat het financieel gezond is, maar dat het tegelijkertijd voor een financiële uitdaging staat. "De noodzakelijke investeringen in infrastructuur en renovatie van productiestations zijn fors."
De omzet bedroeg 55,9 miljoen euro (46,7 miljoen euro in 2023). Die stijging wordt toegeschreven aan een tariefstijging van 18 procent in 2024. Het drinkwatergebruik was in 2024 lager door een natte zomer.
“We hebben 3,6 miljoen euro winst gemaakt die wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Mede dankzij de verruiming van de WACC kunnen we ook meer winst maken. Deze winst is noodzakelijk om de komende jaren te kunnen investeren in een duurzame drinkwatervoorziening in Drenthe”, schrijft Vivienne Frankot, directeur-bestuurder van WMD, in haar voorwoord.
Essentieel
Om de noodzakelijke investeringen in infrastructuur en renovatie van productiestations te kunnen bekostigen, is het vergroten van het eigen vermogen essentieel. Dat is al jaren een bron van zorg voor de drinkwaterbedrijven.
En ook in het jaarverslag over 2024 ziet WMD het als een risico dat het door veranderingen in de WACC-regelgeving of door inflatie en hogere investeringen niet meer aan de financiële ratio’s kan voldoen die gelden als voorwaarden voor kapitaalverstrekkingen, waardoor financiële ruimte om te investeren onder druk komt te staan. Volgens een eigen meerjarenprognose voldoet het drinkwaterbedrijf de komende jaren aan de solvabiliteitseisen van de bank, maar daarvoor moet wel worden gestuurd op de investeringsplannen.
Die gaan wel gewoon door. WMD investeert de komende jaren gemiddeld zo\'n 35 miljoen euro per jaar in bronnen, zuiveringsinstallaties en leidingen om te kunnen voldoen aan toekomstige drinkwaterbehoefte en leveringszekerheid, aldus het jaarverslag.
Frankot: “Er wordt in Hoogeveen, Dalen en Kruidhaars gebouwd aan de zuivering. Vanuit het biodiversiteitsbeleid van WMD wordt gekeken hoe we terreinen inrichten. Spoelwater en overtollig regenwater krijgen de ruimte om te infiltreren in de bodem. Oude drinkwaterleidingen worden vervangen om lekverlies en storingen te voorkomen.”
WMD pompt in 14 waterwingebieden grondwater op dat op 12 productielocaties wordt verwerkt tot drinkwater. Het grondwater wordt gefilterd, gezuiverd, en soms onthard. Het drinkwater gaat naar zo\'n 500.000 klanten in Drenthe. Daarnaast levert het drinkwater aan Waterbedrijf Groningen (3,5 mln kuub) en Vitens (4 mln kuub). Sinds 2024 levert WMD 2 miljoen kuub extra aan Vitens.
Grondwater
WMD maakt drinkwater van grondwater en de achteruitgang van de grondwaterkwaliteit vormt ook een toenemend risico. Het drinkwaterbedrijf dringt aan op bescherming van de bronnen. Vorig jaar vroeg WMD in een brief aan Provinciale Staten van Drenthe aandacht voor de bescherming van het grondwater. "Dit leidde eind 2024 tot een levendig debat, waarin het belang van schoon en
veilig drinkwater breed werd erkend."
Frankot schrijft nu in het jaarverslag: “We roepen de politiek in Drenthe op om de bescherming van het grondwater hoog op de agenda te zetten en te houden. Maak de discussie niet politiek. Drinkwater is van ons allemaal.”
Ook de uitbreiding van de drinkwaterproductie vraagt aandacht. Om ook in 2030 nog over voldoende drinkwater te beschikken, moet de productiecapaciteit de komende 5 jaar worden verhoogd van 35 miljoen m3 naar 39,3 miljoen m3 per jaar, bleek eind februari van dit jaar uit een gepubliceerde regionaal uitvoeringsprogramma van WMD Drinkwater en de provincie Drenthe. Het halen van die benodigde capaciteitsuitbreiding zou nog wel eens een race tegen de klok kunnen worden door lang voortslepende vergunningprocedures, personeelstekorten en vertraagde bouwprojecten.
Waarde van water
In haar voorwoord in het jaarverslag vraagt Frankot nu aandacht voor de ‘waarde van water’. Water zal een grotere rol moeten spelen bij het maken van plannen, aldus de directeur. “Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van woningbouwplannen, bij de vestiging van industrie, in de ontwikkeling van landbouw en natuur."
Ze wijst erop dat klimaatverandering – ‘schaarste in droge tijden en overvloed aan water in natte tijden’ - een rol gaat spelen in de drinkwatervoorziening.
“Juist overtollig water in natte tijden proberen we als WMD in te zetten in een project waar we mee bezig zijn in Assen Oost. Daar doen we onderzoek naar infiltratie van (gefilterd) regenwater in de diepe ondergrond. Deze techniek zorgt voor extra grondwaterdruk waardoor er meer kwelwater ontstaat in nationaal park Drentse Aa. Dat is goed voor de natuur. Bovendien geeft het WMD de kans om meer grondwater op te pompen om er drinkwater van te maken. Op deze manier kunnen we ook aan de verwachte extra vraag naar drinkwater in de toekomst voldoen.”
FLUVIUS
WMD is met Vitens toegetreden tot Fluvius, een samenwerkingsverband in Zuidwest Drenthe en Noordwest Overijssel dat zich richt op aanpassingen aan de gevolgen van de klimaatverandering. In totaal delen 6 gemeenten, 2 provincies (Drenthe en Overijssel), 1 waterschap (WDODelta) en 2 drinkwaterbedrijven (WMD en Vitens) kennis en ervaringen om de impact van klimaatverandering in de regio te minimaliseren. Op vrijdag 13 juni bekrachtigden de partijen op de WMD-vestiging in Beilen de samenwerking.
LEES OOK
H2O Actueel Oasen: zorgplicht drinkwater moet zelfde prioriteit krijgen als woningbouw of energie
H2O Actueel Evides: gemiddelde drinkwaterverbruik per inwoner in 2024 gedaald