Dankzij een subsidie voor hogeschool Van Hall Larenstein krijgt een zenderonderzoek naar gravende bevers een landelijke aanpak. In totaal worden 24 bevers voorzien van een staartzendertje.
Van Hall Larenstein heeft tot en met 2028 een bedrag van circa 1 miljoen euro beschikbaar voor onderzoek naar graafgedrag van bevers in vitale infrastructuur, zoals dijken en taluds van spoorwegen. De hogeschool werkt samen met de Zoogdiervereniging en de Unie van Waterschappen. Om beter zicht te krijgen op graafactiviteiten van het grootste waterzoogdier van ons land betalen Rijkswaterstaat, de waterschappen en ProRail ook mee aan dit onderzoek.
Waterschappen beschouwen de bever als het grootste risico voor de veiligheid van de dijken, omdat het dier bij hoge waterstanden in korte tijd diepe holen kan graven in het talud van een dijk. Daardoor kunnen dijken onstabiel raken en dat vergroot de kans op het bezwijken van een waterkering.
Afgelopen jaar is een eerste veldonderzoek gestart met het zenderen van bevers om hun graafgedrag te volgen bij hoogwater. Dat is gedaan in de Duursche Waarden bij Fortmond langs de IJssel. Daar zijn nu 5 bevers voorzien van een staartzendertje. Het onderzoek met zendertjes in beverstaarten wordt nu uitgebreid naar een tweede plek in het rivierengebied. In totaal krijgen 24 bevers een zendertje om hen te volgen. Het onderzoek vindt plaats met een ontheffing in het kader van de Wet op de dierproeven.
Het aantal bevers in ons land wordt geschat op ruim 6000. De stand blijft groeien, omdat bevers in Nederland geen natuurlijke vijanden kennen. De bever heeft de status van een beschermde diersoort. Daarom is het onderzoek gericht op het duurzaam samenleven met de bever. “We kijken vanuit het biologische perspectief naar bevers en waterveiligheid”, zegt Daan Bos, onderzoeksleider en docent wildlife management aan Van Hall Larenstein. “We willen meer leren over het gedrag van bevers en met name hun graafgedrag. Deze kennis willen we toepassen om risicoanalyses te verbeteren en schade aan dijken en andere infrastructuur te beperken.”
Derde keer subsidie
Het is voor de derde keer in een paar jaar tijd dat er een subsidie beschikbaar is gesteld door RAAK voor onderzoek naar gravende bevers. RAAK financiert praktijkgericht onderzoek van hogescholen en hbo-professionals die in de publieke sector werken. In 2020 is de eerste poging gedaan om bevers van een zendertje te voorzien. Dat moest toen gebeuren in de Rottighe Meenthe in Friesland, onder leiding van toenmalig onderzoeker Hans Hosper van Van Hall Larenstein. Door allerlei tegenslagen in het onderzoek zijn er uiteindelijk geen resultaten gepubliceerd.
Een ander onderzoek met RAAK-subsidies was het testen van een detectiesysteem met een drone om gegraven bevergaten en -gangen in oevers en dijken op te sporen. Die studie is door hogeschool Saxion uitgevoerd. Het gaat om een grond-detecterende radar met sensoren, die met succes is uitgetest. Het is nog onduidelijk welk waterschap hiermee gaat werken.
Waterschap Hollandse Delta test een eigen systeem om gravende bevers in dijken tijdig op te sporen. Het gaat om een drijvend apparaat dat bevergeluiden registreert. Het apparaat ligt in de buurt van een burcht. Als de bevers verkassen, kan op basis van geluidspatronen worden vastgesteld of ze in de buurt van een dijk komen.
