Water ontwikkelt zich in hoog tempo van vanzelfsprekende productiefactor tot strategisch bedrijfsmiddel voor de industrie. Door klimaatverandering, toenemende waterschaarste, strengere regelgeving en nieuwe verontreinigingen zullen bedrijven hun watergebruik fundamenteel moeten herzien. Dat stelde Kala Vairavamoorthy, executive director van de International Water Association (IWA), tijdens de Water in Industry Conference 2026 in Delft.
Volgens Vairavamoorthy is de tijd voorbij dat water als een onuitputtelijke grondstof werd beschouwd. "Die wereld loopt ten einde. Neerslagpatronen veranderen, waterschaarste neemt toe, de regelgeving wordt steeds strenger en nieuwe verontreinigingen dienen zich sneller aan dan we ze kunnen begrijpen."
Daardoor worden bedrijven volgens hem steeds vaker aangesproken door investeerders, klanten, toezichthouders en omwonenden om verantwoord met water om te gaan. Water wordt bovendien een steeds belangrijkere factor bij investeringsbeslissingen. "Betrouwbare beschikbaarheid van water wordt net zo strategisch als een betrouwbare energievoorziening."
Volgens Vairavamoorthy bepaalt de beschikbaarheid van water steeds vaker waar nieuwe industrie zich vestigt, bijvoorbeeld bij de bouw van halfgeleiderfabrieken en AI-datacenters. Ook speelt water een grotere rol bij risicobeheersing, de leveringszekerheid van toeleveringsketens en de maatschappelijke acceptatie van bedrijven.
Efficiëntiewinst
De afgelopen twintig jaar heeft de industrie volgens Vairavamoorthy veel vooruitgang geboekt met waterbesparing. Toch ziet hij grenzen aan verdere efficiëntiewinst. "Efficiëntie kent een grens. Bovendien kun je alsnog volledig tot stilstand komen zodra je waterbron onbetrouwbaar wordt."
Volgens hem moeten bedrijven daarom anders naar water gaan kijken. Niet elk proces vraagt om water van dezelfde kwaliteit. Hoogwaardig gezuiverd water blijft noodzakelijk voor toepassingen zoals de productie van halfgeleiders en geneesmiddelen, terwijl voor koeling, spoelen of irrigatie water van een lagere kwaliteit kan volstaan.
Door waterstromen meerdere keren te gebruiken ontstaat volgens hem een flexibeler watersysteem waarin afvalwater onderdeel wordt van een bredere waterportfolio.
Afvalwater als bron van grondstoffen
Een tweede ontwikkeling is de terugwinning van waardevolle grondstoffen uit afvalwater. Waar de aandacht volgens Vairavamoorthy lange tijd uitging naar grote hoeveelheden producten met een beperkte economische waarde, ontstaan nu nieuwe mogelijkheden dankzij geavanceerde scheidingstechnieken, elektrochemische processen en biologische productiemethoden.
Hij noemt onder meer ectoïne, korteketenvetzuren zoals acetaat, en mineralen als lithium en magnesium uit ontziltingsconcentraten als voorbeelden van waardevolle producten. Volgens Vairavamoorthy kan deze ontwikkeling de watersector fundamenteel veranderen. "Wat als we onze installaties zouden ontwerpen als precisieplatforms voor grondstoffenterugwinning, waar hoogwaardige materialen en nieuwe inkomstenstromen worden gecreëerd, en het zuiveren van afvalwater slechts een nevenactiviteit is?"
Tegelijkertijd waarschuwt hij dat veel vragen nog onbeantwoord zijn. Zo is nog weinig bekend over de economische haalbaarheid, de afzetmarkten en de benodigde toeleveringsketens voor deze teruggewonnen producten. Daarom zullen waterbedrijven en industrie volgens hem keuzes moeten maken die passen bij hun regionale industriële omgeving.
Flexibele watersystemen
Vairavamoorthy verwacht dat onzekerheid over klimaat, regelgeving en technologische ontwikkelingen de komende jaren blijft bestaan. Daarom pleit hij voor modulaire en flexibele watersystemen die stapsgewijs kunnen worden aangepast aan veranderende omstandigheden. "Zo ontstaat veerkracht: niet door starheid, maar door voortdurend te leren en mee te bewegen."
