De eerste praktijktesten met de getijdenduiker in de Dubbele Dijk zijn succesvol verlopen. Op wat kleine (en reeds verholpen) storingen na, is “de conclusie na drie maanden positief”, meldde het programma Eems-Dollard 2050 vandaag.
De Dubbele Dijk, ter hoogte van het Groningse dorp Bierum, is een proefproject van Waterschap Noorderzijlvest, de provincie Groningen en het Hoogwaterbeschermingsprogramma. De Dubbele Dijk bestaat uit een zee- en een landdijk die tezamen een primaire kering vormen. Bij (extreem) hoog water mag zeewater over de zeedijk stromen, waarbij de landdijk het water keert.
De Dubbele Dijk werd als zogeheten meekoppelproject aangelegd toen de zeedijk tussen Delfzijl en Eemshaven in 2019 verhoogd en versterkt werd. Achter de zeedijk is toen een extra dijk aangelegd, met daartussen een gebied waar zeewater via een getijdenduiker in en uit kan stromen.
De getijdenduiker, een betonnen koker van 91 meter lang, reguleert het waterpeil tussen de zee- en landdijk door middel van sensoren die continu de waterstand aan weerszijden van de zeedijk meten, waar twee grote schuiven automatisch op reageren. Op basis van de waterstand gaan de schuiven open of dicht met het ritme van eb en vloed, waardoor een binnendijks getijdengebied ontstaat.
Het proefproject dient meerdere doelen. Zo wordt onderzocht of het concept van de Dubbele Dijk een alternatief kan bieden voor het klassieke ophogen en verbreden van dijken. Ook wordt beoogd dat het ‘tussendijkse’ gebied slib uit de Eems kan gaan invangen, opdat de (met een sliboverschot kampende) Eems-Dollard minder troebel wordt. Op die manier zou het land tussen de dijken bovendien op een natuurlijke en geleidelijke manier kunnen meegroeien met de zeespiegelstijging. Ook dient het tussendijkse deel als zachte land-water-overgang en nieuw leefgebied voor planten, vissen, vogels, vleermuizen en schaal- en schelpdieren.
Deze brakwaternatuur beslaat zo’n 10 hectare, en geeft via een tweede duiker (de ‘doorlaatduiker’) water door aan het noordelijk deel van het tussendijkse landschap. Daar bevindt zich een perceel van 27 hectare waar Proefboerderij Dubbele Dijk, een samenwerkingsverband van Groningse kennis- en onderwijsinstellingen, bedrijven en overheden, sinds 2021 experimenteert met zouttolerante, regeneratieve landbouw en aquacultuur.
Sinds half februari vinden praktijktesten met de getijdenduiker plaats, in maart gevolgd door de doorlaatduiker. Onderzocht is onder andere of de sensoren, schuiven en aansturende software naar behoren functioneren. Vanuit het oogpunt van waterveiligheid sluiten de schuiven van de getijdenduiker automatisch bij een storing. In de eerste testfase kwamen meerdere storingen aan het licht. Met aanpassingen van de software voor de bediening van de schuiven konden deze worden verholpen.
Ook diende zich op de eerste dag van de praktijktesten al een praktisch probleem aan, toen het krooshek bij de getijdenduiker door zeewier en ander drijvend materiaal snel verstopt raakte. Dit rooster is daarop weggehaald. Ook moesten de proeven in april tijdelijk worden stilgelegd door de ontdekking van een zwanennest in het testgebied.
Onderaan de streep functioneren beide duikers tot dusver zoals verwacht, maar nog niet alle instellingen in de software zijn op dit moment optimaal. De testfase wordt daarom voortgezet.
Voor aanvang van het stormseizoen (1 oktober) zal nog een praktijkoefening met waterschap Noorderzijlvest volgen, waarbij getest zal worden hoe het gebied tussen de dijken zo leeg mogelijk gemaakt kan worden, zodat er bij een zware storm genoeg ruimte is voor overslaand zeewater.
Op 18 september zal de getijdenduiker officieel in gebruik worden genomen.
LEES OOK
H2O Actueel: Provincie Groningen ontstemd over Duitse plannen om de Eems te verdiepen
