De provincie Flevoland, drinkwaterbedrijf Vitens en Waterschap Zuiderzeeland zijn gestopt met het ‘gebiedsproces’ dat een plan moest opleveren voor extra drinkwater voor de visindustrie op Urk. “We denken dat het bedrijfsleven echt snelheid kan maken”, zegt gedeputeerde Sjaak Simonse (Bodem en Water).
Eerder dit jaar werd al duidelijk dat Vitens niet meer water kan leveren dan het al doet en dat bedrijven zelf een oplossing moeten zoeken voor nieuwe aansluitingen. Wel beloofden de overheden hen te ondersteunen en nog voor de zomer met een ‘concreet plan’ te komen. Daar wilden ze toen niet op vooruitlopen.
Sjaak SimonseInmiddels is duidelijk dat dat plan er pas komt als de ondernemers op Urk eerst zelf een stap hebben gezet. Het gebiedsproces is daarom gestopt en de regie ligt nu bij het bedrijfsleven, bevestigt gedeputeerde Simonse. "Wat we met elkaar bedacht hadden voor de korte termijn gaat niet lukken. Dat hebben we hen ook verteld. Dat was een teleurstelling, maar we wilden wel duidelijkheid geven."
Een van de ideeën was dat Vitens een waterfabriek voor de visbedrijven zou gaan exploiteren. "De businesscase daarvoor hebben we eerder al met elkaar uitgewerkt", vertelt Simonse. "Dat zou binnen vijf jaar moeten lukken met oppervlaktewater uit het Ketelmeer, dat in zou voeden in het Vitens-netwerk."
Buffer
Voor Vitens bleek dat toch niet haalbaar. Een belangrijke belemmering was volgens de gedeputeerde de buffer van 10 procent die het drinkwaterbedrijf eerst nog moet vullen voordat het extra water kan leveren. Voor private partijen geldt die buffer niet. "We zitten in een hele onverkwikkelijke situatie", erkent hij. "Maar ik denk ook dat hier een kans ligt voor de ondernemers op Urk. Zij kunnen echt snelheid maken."
Simonse (SGP) trad in 2023 aan als gedeputeerde, het gebiedsproces was toen net opgestart. Samen met drinkwaterbedrijf Vitens, Waterschap Zuiderzeeland en de gemeenten Urk en Noordoostpolder werkte de provincie aan een toekomstbestendig watersysteem voor Noordelijk Flevoland. Dit deel van de polder is voor zijn drinkwatervoorziening afhankelijk van de winning in het Overijsselse Sint Jansklooster, die zijn limiet heeft bereikt.
Vooral voor de visverwerkende industrie op Urk, die een enorm groeipotentieel heeft maar afhankelijk is van water van hoge kwaliteit, is dat funest. "In de gemeente Noordoostpolder zijn ook al wel nieuwe bedrijven geweigerd, maar daar speelt het minder", weet Simonse. Voor de woningbouw in de twee gemeenten zijn er tot nu toe geen beperkingen.
Zorgplicht
Voor de provincie is het uitgangspunt nog steeds dat de leveringsplicht van drinkwaterbedrijven, en daarmee samenhangend de zorgplicht van de overheid, alleen voor huishoudens en grote kantoren geldt en niet voor de industrie. Daarover bestaat verschil van mening: volgens de brancheorganisaties Vewin en VEMW bedoelt de Drinkwaterwet wel degelijk ook bedrijven, althans zo werd dat tot voor kort altijd uitgelegd.
"Dat is een discussie op de achtergrond", meent Simonse. "Het zou goed zijn als daar duidelijkheid over komt, maar ik kan daar niet op wachten. We zijn nu op het punt dat er geen drinkwater is, dus ik hoop dat de ondernemers snel met een plan komen. En dat ze ervan doordrongen zijn dat wij ze niet loslaten."
Want dat is volgens de gedeputeerde zeker niet de bedoeling. De provincie en de andere stakeholders willen het bedrijfsleven blijven ondersteunen, verzekert hij. "Wij wachten hun businesscase af en bekijken dan hoe we dat concreet kunnen maken. Dat is wel even wennen als je zelf vier jaar lang de kar getrokken hebt. Maar het is belangrijk, want de visverwerkende industrie is een groot deel van onze economie."
LEES OOK
H2O Premium: Geen stroom, geen water, geen vis
