Welke plekken op Aruba zijn kwetsbaar voor overstromingen en waar is het heel heet? Dit en nog veel meer is te vinden in de online Klimaateffectatlas Aruba. Bijzonder zijn de verhalen van Rosabelle Illes waarin fantasie en werkelijkheid worden gecombineerd.
Het is niet mals waarmee Aruba nu en in de toekomst wordt geconfronteerd: hitte op land en ter zee, overstromingen en erosie aan de kust en droogte. Deze klimaatverschijnselen hebben aanzienlijke sociale, mariene en ecologische gevolgen. “Zij vormen de belangrijke klimaatkluwen op ons eiland”, zegt Ryan R. Peterson, voorzitter van de National Climate Resilience Council (NCRC).
Ryan R. Peterson
Wat de klimaatverandering betekent voor het Caribische land, is op verschillende manieren in beeld gebracht in de online Klimaateffectatlas Aruba. In het nieuwe portaal staan interactieve kaarten, visualisaties, statistieken en een mindmap over klimaatgevolgen. Ook zijn er vier verhalen van de Arubaanse schrijfster Rosabelle Illes opgenomen.
De informatie is belangrijk voor het beleid, geeft Peterson aan. “De klimaateffecten en kaarten worden integraal gebruikt voor onze Nationale Adaptatie Strategie Aruba 2050.”
Veel kaarten
De atlas is ontwikkeld door de NCRC en de stichting Climate Adaptation Services (CAS). De publicatie is gefinancierd vanuit het International Panel on Deltas and Coastal Areas (IPDC). Eerder verschenen er al klimaateffectatlassen over andere delen van het Koninkrijk der Nederlanden: Europees Nederland, de BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) en Curaçao.
Timo Kelder
De Benedenwindse eilanden Aruba en Curaçao hebben vergelijkbare klimaatuitdagingen, vertelt klimaatwetenschapper Timo Kelder van CAS. Hun atlassen hebben dezelfde opzet, met één duidelijk verschil. “Uniek aan de atlas van Aruba is het grote aantal kaarten. Naast de verzameling aan bestaande kaarten zijn er extra kaarten gemaakt door de lokale partij Metabolic.”
De Klimaateffectatlas Aruba presenteert ook een aantal kaarten met sociale kenmerken en kwetsbaarheden, voegt Peterson eraan toe. Het gaat om data van het CBS Aruba over onder andere de vergrijzing en de bevolkingsdichtheid in kustgebieden. “Verder zijn er in samenwerking met Metabolic diverse kaarten over kust- en zeehabitats ontwikkeld, onder meer over rifeilanden, zeegras en mangroves. Deze benadrukken onze mariene biodiversiteit en de klimaatbedreigingen.”
De bedoeling is de Arubaanse overheden, bewoners en gemeenschappen te helpen om de gevolgen van klimaatverandering beter te begrijpen, zodat zij zich er beter op kunnen voorbereiden. De informatie op het portaal is beschikbaar in drie talen: Papiamento, Nederlands en Engels.
De verhalen van Illes dragen hieraan bij, zegt Kelder. “Zij combineren fantasie en werkelijkheid, om te laten zien wat de gevolgen van klimaatverandering kunnen zijn. Elk van de vier verhalen is gebaseerd op wetenschappelijke en lokale kennis, mede geïnspireerd door lokale mensen en ‘helden’. De verhalen vervlechten diverse generaties. Ze willen nieuwsgierig maken, bewustwording vergroten en tonen wat bewoners zelf kunnen doen voor een veerkrachtiger Aruba.”
Bewustwording over klimaatgevolgen
Het gaat volgens Peterson al de goede kant op bij de bewustwording. Toen hij twintig jaar geleden begon met klimaatonderzoek in Aruba, beschouwde de bevolking klimaatverandering nog als een internationaal fenomeen.
“Ofwel ‘ver van mijn bed’. Nu is men zich steeds meer bewust van de gevolgen van het veranderende klimaat. De samenleving ervaart anno 2025 de lokale effecten: onder andere intensere en langdurigere hittegolven, veelvuldige overstromingen door forse regenbuien, kusterosie en strandverlies, koraalriffen die afsterven en minder mangroves.”
Vanuit de publieke en private sector waaronder het toerisme worden de perikelen omtrent klimaatverandering onderkend, zegt Peterson. “Probleemerkenning betekent nog niet structurele oplossingen. Na de analyse werken wij vanuit NCRC Aruba nu aan een strategische ambitie en vervolgens aan klimaatadaptieve acties. We doen dit in samenwerking met diverse lokale en internationale partners en kennisinstellingen, in het bijzonder IPDC en CAS in Nederland en het Stimson Center for Environmental Security in Amerika.”
In najaar atlas voor Sint Maarten
Peterson noemt tot slot nog als positief punt de samenwerking in het ontwikkelingstraject van de atlas. Kelder prijst hierbij de bijdrage van de lokale partners op Aruba. “Die was geweldig.”
Er blijft nu één Caribisch land over: Sint Maarten. Daarvan wordt de klimaateffectatlas in het najaar gepubliceerd. Ook de klimaatproblematiek van de Franse helft van Sint Maarten wordt hierin verwerkt, vertelt Kelder. “Onze contactpersonen zijn van het Nederlandse deel en zij proberen zoveel mogelijk de data voor het gehele eiland te verzamelen.”
