Deze zomer kan er in Noordoost-Twente tijdelijk minder water uit de kraan komen als het langere tijd warm en droog is, waarschuwde Vitens vandaag. ‘We weten niet zeker of het zo ver komt, maar we vinden het belangrijk om dit nu al te laten weten.’
Waar een drinkwatertekort voor veel huishoudens wellicht een wat abstract begrip is – ongrijpbaar dat dat in Nederland mogelijk is, of wellicht iets van een verre toekomst – is het voor inwoners van Noordoost-Twente al een iets tastbaarder begrip, wat zich ’s zomers bij de keukenkraan kan openbaren.
Al langere tijd heeft Vitens maar net genoeg voorraad om bedrijven en huishoudens in deze regio van drinkwater te voorzien. “In eerdere zomers ging het nog net goed”, schrijft Vitens. “Maar dit jaar kan er deze zomer mogelijk minder water uit de kraan komen.”
Waterdruk verlagen
Inwoners en bedrijven van Noordoost-Twente zijn op de hoogte gebracht dat het waterbedrijf zich deze zomer genoodzaakt kan zien om de waterdruk te verlagen, wanneer het langere tijd warm en droog is en het waterverbruik hoog is. “U houdt [dan] gewoon water uit de kraan, maar u merkt bijvoorbeeld dat de straal van de douche minder krachtig is, of dat het langer duurt om een pan te vullen”, aldus Vitens. Met name op hoger gelegen verdiepingen zal de waterstraal dan dunner kunnen zijn.
“Woont of werkt u in De Essen, Graven Es, De Thij (Oldenzaal) of de dorpskern van Overdinkel (gemeente Losser)? Dan kunt u een verlaging van de waterdruk extra merken.” Wanneer het verlagen van de waterdruk namelijk onvoldoende helpt, wordt de druk in deze specifieke gebieden nog een stapje verder verlaagd. “We weten niet zeker of het zo ver komt, maar we vinden het belangrijk om dit nu al te laten weten.”
Maximaal 5 minuten douchen
Om te voorkomen dat het zo ver komt, doet Vitens aan bedrijven en inwoners de ‘nadrukkelijke oproep’ om zuinig met drinkwater om te gaan. Inwoners en bedrijven van Noordoost-Twente ontvangen een brief en folder met waterbesparingstips. Huishoudens wordt onder andere gevraagd om maximaal 5 minuten te douchen, tuinen niet met drinkwater te sproeien, en water zoveel mogelijk buiten de spitsuren (18:00 tot 23:00) te gebruiken om te voorkomen dat reinwaterkelders snel leeg raken. Ook wordt aangeraden om voor de zekerheid extra flessen drinkwater in huis te halen.
Bedrijven en agrariërs worden aangespoord om bedrijfsprocessen voor te bereiden op een lagere waterdruk, buffers buiten de piekuren aan te vullen en kritisch naar het eigen drinkwatergebruik te kijken. Ook Vitens zelf geeft aan werkzaamheden die veel water vragen deze zomer waar mogelijk uit te stellen.
Beperkte uitbreidingsmogelijkheden
Het bedrijf benadrukt dat het in Twente ‘niet zomaar extra water kan oppompen’. “Er zijn meerdere oorzaken die samenkomen, waardoor er een tekort is aan drinkwater”, schrijft Vitens. Met de sluiting van de winning Enschede-Weerseloseweg in 2003 als gevolg van vervuiling is een grote winning weggevallen. Al sindsdien is de drinkwaterreserve “lager dan gewenst”, terwijl de watervraag juist toenam doordat er meer inwoners en bedrijven bijgekomen zijn en periodes van langdurige droogte vaker voorkomen.
De mogelijkheden om de drinkwaterproductie in Twente te verhogen, zijn beperkt. Grondwater sijpelt snel door de hoge zandgronden, waardoor het lastig is om voldoende water vast te houden. Ook is het grondwater in diepere grondwaterpakketten te zout om drinkwater van te maken. Allemaal reden waarom Vitens voornemens is meer drinkwater te gaan produceren in waterrijke gebieden in West-Overijssel, en dat naar het oosten te transporteren via een 200 kilometer lange drinkwaterverbinding.
Jaar van waarschuwingen
Het is niet voor het eerst dit jaar dat Nederlands grootste drinkwaterbedrijf aan de noodklok klingelt. In februari waarschuwde Vitens bijvoorbeeld dat het de groei van de Noordoostpolder niet kan bijbenen. Ondernemingen die zich daar willen vestigen of hun wateraansluiting willen uitbreiden, zullen de komende jaren zelf in drinkwater moeten voorzien.
Over de bandbreedte van het gehele voorzieningsgebied is het bedrijf druk doende om zijn leveringscapaciteit te vergroten, door middel van brondiversificatie en uitbreiding van waterwinningen en infrastructuur. Zaken die gepaard gaan met complexe en langdurige vergunningsprocessen, arbeidstekorten, wetgeving die drinkwaterbedrijven belemmert om voldoende vermogen op te bouwen, en als gevolg daarvan een tekort aan financiële middelen, zoals onlangs in een jaarverslag werd toegelicht.
Door deze samenloop van omstandigheden – door bestuursvoorzitter Tjeerd Roozendaal ‘besluitvormingscongestie’ genoemd – ontstaan op allerlei plekken ‘opstoppingen’. Vergelijkbare situaties als in de Noordoostpolder kunnen zich daardoor gaan voordoen in Arnhem, Nijmegen, (de stad) Utrecht, delen van de Achterhoek, de Veluwe, Twente, en in het gebied tussen Enschede, Almelo en Hengelo, waarschuwde Vitens in april. “Tot nu toe fixen we het, maar wel met ad hoc noodmaatregelen”, zei Roozendaal daarover. “Rond 2030 kunnen er echte problemen ontstaan. Dan zijn we misschien wel even uitverkocht.”
LEES OOK
H2O Actueel: Drinkwaterverbinding tussen West- en Oost-Overijssel moet Twents drinkwatertekort voorkomen
H2O Actueel: Vitens waarschuwt voor ‘watercongestie’: ‘Rond 2030 zijn we misschien even uitverkocht’
H2O Vakblad: Geen stroom, geen water, geen vis
H2O Actueel: Nieuw initiatief moet Twente weerbaarder maken tegen droogte
H2O Actueel: Raad voor leefomgeving en infrastructuur: nationale drinkwaterstrategie nodig om ‘existentiële bedreiging’ te voorkomen
H2O Vakartikel: Hoeveel water voor later? Toekomstscenario’s voor de drinkwatervraag in 2050
