In en langs de Waal tussen Nijmegen en Tiel investeert het kabinet de komende jaren 390 miljoen euro in de aanleg van een meergeulensysteem om de uitslijting van de rivierbodem een halt toe te roepen. Dat heeft minister Karremans vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer laten weten.
Een meergeulensysteem in de Midden-Waal is een kralensnoer van elf opeenvolgende nevengeulen over een afstand van 25 kilometer die de vaargeul versmallen en zo de eroderende kracht van de rivier afremmen.
Hoewel de aanpak om budgettaire redenen beperkt blijft tot een deel van de Waal, ziet de minister het hoopvol in. “Gedeeltelijke aanleg heeft in zichzelf meerwaarde omdat er meer ruimte gegeven wordt aan de rivier in combinatie met het bijdragen aan de ecologische waterkwaliteit en natuurdoelen. Ook wordt de bevaarbaarheid verbeterd over dit traject”, schrijft de bewindsman aan de Tweede Kamer.
De minister laat nog in het midden of Rijkswaterstaat kiest voor een langsdammen-aanpak met oevergeulen of voor uiterwaardengeulen met een natuurgestuurde aanpak, zoals natuurorganisaties bepleiten. “In de ontwerpfase wordt onderzocht welke maatregel op welke locatie het meest passend is. De tweede variant biedt meer mogelijkheden voor het meekoppelen van maatregelen ten behoeve van natuur en ecologische waterkwaliteit, maar niet in elke uiterwaard is daar ruimte voor beschikbaar”, schrijft de minister aan de Tweede Kamer.
Zandsuppleties Maas
Zolang het meergeulensysteem nog niet is aangelegd, kiest de minister ervoor om op de bodem van de Waal extra zand aan te brengen. Dat is een noodmaatregel tegen verdere uitslijting van de rivierbodem. Dat kost zo’n 10 miljoen euro per jaar. Voor zandsuppleties in de Maas – waar de bodem hier en daar diepe erosiekuilen heeft – komt jaarlijks 9,5 miljoen euro beschikbaar.
Voor strategische grondaankopen komt 5 miljoen per jaar beschikbaar. Het programmabureau Ruimte voor de Rivier 2.0 krijgt een budget van 9 miljoen, inclusief voor onderzoek. En voor mogelijke kostenoverschrijdingen wordt 53 miljoen achter de hand gehouden.
Tot het jaar 2039 komt er dan in totaal 802 miljoen euro beschikbaar voor Ruimte voor de Rivier 2.0. Dat bedrag wordt voor 702 miljoen euro opgebouwd uit het Deltafonds en voor 100 miljoen euro uit het Mobiliteitsfonds, omdat de scheepvaart gebaat is bij de maatregelen. De 802 miljoen euro is bij lange na niet toereikend. Alleen al de volledige aanleg van een meergeulensysteem in de Waal vraagt om een investering van 2,5 miljard euro.
Programmatische Aanpak Grote Wateren
Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat kondigt aan dat hij elders geld zoekt, omdat het meergeulensysteem ook bijdraagt aan wettelijke doelen voor natuurbehoud en verbetering van de ecologische waterkwaliteit. Daarom mikt hij op geld voor de Natuurherstelverordening, de Kaderrichtlijn Water en de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW). “We zullen onderzoeken of een bijdrage vanuit deze middelen mogelijk is”, aldus de minister. “Ook gaan we met regionale partijen in gesprek over het mogelijk koppelen van doelen en bijbehorende bijdragen, maar dit zal beperkt van omvang zijn.”
De minister mikt ook op Europees geld. De Programmatische Aanpak Grote Wateren wil alleen meebetalen aan het meergeulensysteem als er niet gekozen wordt voor klassieke langsdammen zoals nu bij Tiel liggen, maar voor een natuurgestuurde aanpak.
LEES OOK
H2O Actueel: Ruimte voor de Rivier 2.0 vraagt om investering van 2,5 miljard euro
H2O Premium: Natuurorganisaties willen natuurherstel koppelen aan meergeulensysteem
