Mangrovebossen kunnen een cruciale rol spelen in het beschermen van tropische kustgebieden tegen hoge golven en overstromingen. Dat blijkt uit een grootschalige studie van Deltares en de TU Delft, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Communications Earth & Environment. Volgens de onderzoekers kunnen mangrovebossen van meer dan 500 meter breed tot wel 75 procent of meer van de inkomende golfenergie reduceren.
Voor het onderzoek voerden de wetenschappers 216.000 simulaties uit met behulp van het SWAN-model (een derde generatie golfmodel), gebaseerd op gegevens van 15.773 locaties wereldwijd waar mangroves voorkomen. Op basis van deze simulaties analyseerden zij hoe golven worden afgezwakt bij verschillende bosbreedtes en omgevingscondities. De bevindingen onderstrepen het belang van het behouden en uitbreiden van mangrovegebieden als natuurlijke bescherming tegen extreme weersomstandigheden.
Een belangrijk inzicht uit het onderzoek is dat modderplaten die voor mangrovegebieden liggen, een essentiële bijdrage leveren aan golfdemping. Deze platen breken de energie van inkomende golven al voordat deze het bos bereiken. In combinatie met brede mangrovebossen leidt dit tot een significant verminderde golfhoogte aan de kust.
De effectiviteit van smalle mangrovebossen - minder dan 100 meter breed - blijkt daarentegen sterk afhankelijk van lokale omstandigheden, zoals boomdichtheid en de hoogte van de inkomende golven. Bij bredere bossen (meer dan 500 meter) blijft de golfreductie echter vrijwel altijd boven de 70 procent, ongeacht lokale variabelen.
Bregje van Wesenbeeck
Beleidsherziening
"Onze bevindingen laten zien dat bredere mangrovebossen veel effectiever zijn in het verminderen van golfhoogtes dan eerder werd aangenomen", aldus Bregje van Wesenbeeck, ecoloog bij Deltares en hoofdauteur van het onderzoek. "Dit zou moeten leiden tot een herziening van het huidige beleid, dat vaak slechts bosbreedtes van 100 meter of minder voorschrijft."
In sommige landen gelden al wettelijke richtlijnen die de aanleg van mangrovegordels tussen de 50 en 200 meter verplicht stellen. Volgens de onderzoekers is dit niet voldoende om de maximale bescherming te garanderen die deze ecosystemen kunnen bieden. Van de wereldwijde kustmangroves valt ongeveer 46 procent binnen de categorie van meer dan 500 meter breed. Juist deze brede zones bieden volgens het onderzoek structureel de hoogste bescherming tegen golfslag.
De onderzoekers stellen dat een herziening van de beleidsnormen nodig is om kustgebieden beter te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Brede mangrovebossen gelden daarbij als een effectieve en duurzame Nature-based Solution. Investeren in herstel en bescherming van deze ecosystemen kan bijdragen aan een veiliger en klimaatrobuuster kustbeheer.
