Wat is de reden waarom dijkversterkingen langs rivieren in Duitsland aanzienlijk goedkoper zijn dan in Nederland? Een vergelijkend onderzoek moet antwoord geven op die vraag.
De kostprijs van de dijkversterking in Nederland is de afgelopen jaren nagenoeg verdubbeld. Op veel trajecten van het hoogwaterbeschermingsprogramma vraagt de rivierdijkverbetering een investering van 14 tot 17 miljoen euro per kilometer.
“In Duitsland wordt dijkverzwaring langs rivieren uitgevoerd voor circa 5 miljoen euro per kilometer”, zegt Jeroen Rijke, lector Sustainable River Management aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN).
Rijke raakte gefascineerd door het verschil in kosten en uitvoering tussen de Duitse en het Nederlandse aanpak om de dijken veiliger te maken voor extreem hoogwater. Daarom diende hij met zijn collega’s een onderzoeksvoorstel in bij Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
Rheinwerk
Onder de vlag van Project Rheinwerk mag zijn onderzoeksgroep de komende 2 jaar de verschillen en overeenkomsten tussen Duitse en Nederlandse dijkverbetering in kaart brengen. “We brengen zowel de organisatorische als de inhoudelijke kant van planning, ontwerp, uitvoering en beheer in beeld in beide landen”, zegt Rijke. Het onderzoek richt zich op de dijkversterking langs de Niederrhein en Rijntakken. “We gaan samenwerken met de Arbeidsgruppe Hochwasser in het stroomgebied van de Rijn tussen Xanten en Emmerich. En we nemen daarbij heel Nordrhein-Westfalen in beschouwing.”
De uitvoerbaarheid van de dijkversterkingen in Nederland staat onder druk door stikstofregels, PFAS-problemen bij grondverzet, schaarste aan zand en klei, krappe budgetten en problemen met personele bezetting. “Met name dat laatste voltrekt zich in het onderwijs”, zegt Rijke. “Instroom in alle civieltechnische opleidingen neemt af, zowel op mbo, hbo als de technische universiteit. Dat heeft gevolgen voor onze dijkprojecten. We zullen efficiënter moeten werken, om de productiviteit omhoog te krijgen.”
Verbeterkansen
Het Hoogwaterbeschermingsprogramma is blij met het onderzoek. “Om verbeterkansen te identificeren die de uitvoerbaarheid van rivierprojecten vergroten, is het nuttig om dijkversterkingsprojecten in Nederland en Duitsland te vergelijken”, zegr directeur David van Raalten van het Hoogwaterbeschermingsprogramma.
De Duitse aanpak van rivierdijken verschilt wezenlijk van die in Nederland. Duitsland werkt nog met overschrijdingsnormen, in plaats van een risicobenadering, legt Rijke uit. “Bovendien verwijderen ze het volledige dijklichaam en bouwen ‘m daarna weer op met klei en zand. In Nederland kiezen we voor verbreding en sterker maken van bestaande dijken. Ook zijn in Duitsland gestandaardiseerde ontwerpen gebruiken.”
Eerder dit jaar pleitte de Vereniging van Waterbouwers voor invoering van gestandaardiseerde ontwerpen in het Hoogwaterbeschermingsprogramma, om het tempo van de dijkversterkingen te verhogen.
LEES OOK
H2O Premium: Femke Zevenbergen (Vereniging van Waterbouwers): ‘We slaan met de dijkversterkingen door in maatwerk’
