Het uitblijven van concrete stappen in de voorjaarsnota om de stikstofcrisis aan te pakken leidt tot toenemende zorgen bij decentrale overheden. Zowel de Unie van Waterschappen als het Interprovinciaal Overleg (IPO) reageert teleurgesteld op het uitstel van een structurele oplossing. Ze vrezen dat zonder stevig beleid grote infrastructurele projecten stilvallen en de natuur verder onder druk komt te staan.
De boodschap uit Den Haag is helder: een robuust pakket aan maatregelen voor stikstofreductie laat nog op zich wachten. Voor de waterschappen is dat onbegrijpelijk. Erik den Hertog, bestuurslid van de Unie van Waterschappen, spreekt klare taal. “Voor waterschappen is het essentieel dat de vergunningverlening voor de zomer weer op gang komt. Er is een geborgd pakket aan maatregelen nodig voor stikstofreductie en versterking van de natuur. Uitstel betekent vertraging en fors oplopende extra kosten bij dijkversterkingen, werkzaamheden aan rioolwaterzuiveringen en waterkwaliteitsprojecten.”
Ook het IPO laat weten zich grote zorgen te maken over het ontbreken van duidelijkheid en voortgang. “De voorjaarsnota biedt weinig perspectief op een versnelling van de aanpak van de stikstofproblematiek”, aldus het overlegorgaan. De provincies zien dat veel vergunningprocedures nog altijd muurvast zitten, waardoor woningbouw, natuurherstel en klimaatmaatregelen spaak lopen. “Zonder concrete stappen dreigt het landelijk gebied in een bestuursvacuüm te belanden.”
Waterschappen wijzen bovendien op een bredere benadering van het stikstofdossier. Den Hertog: “Wij pleiten voor een geborgd pakket aan maatregelen voor stikstofreductie en de versterking van de natuur. Zodat de vergunningverlening voor dergelijke grote belangrijke projecten weer op gang komt en tegelijkertijd aan het herstel van de natuur wordt gewerkt. Hiervoor is naast financiële ondersteuning een structurele aanpak nodig voor de lange termijn via duidelijke ruimtelijke keuzes en wetgeving.”
Waterknop
Een belangrijke sleutel ligt volgens de waterschappen bij water. In het jargon wordt gesproken van het activeren van de ‘waterknop’. Door gerichte watermaatregelen - zoals het vasthouden van water in droge periodes en het verbeteren van de waterkwaliteit - kan tegelijk worden gewerkt aan natuurherstel en ruimtelijke ontwikkeling.
“Waterschappen kunnen met concrete watermaatregelen zorgen voor het vasthouden van water in tijden van droogte en een betere waterkwaliteit. Dit biedt de kans om sneller toekomstperspectief te geven aan het landelijk gebied”, zegt Den Hertog. “Zulke maatregelen zorgen namelijk ook voor versterking van de natuur. En dat is nodig om door te kunnen met andere ruimtelijke plannen.”
De urgentie is groot. Volgens de waterschappen staan er zo’n honderd projecten klaar die direct kunnen bijdragen aan stikstofreductie en natuurversterking. Maar zolang het kabinet geen duidelijk pad uittekent, blijven deze plannen op de plank liggen. En dat heeft gevolgen.
“Voor een gezond en veilig Nederland is het belangrijk dat wij zonder vertraging en zonder hoge extra kosten kunnen werken aan het versterken van de dijken, en voldoende en schoon water”, zegt Den Hertog. “Ook willen we ‘rioolcongestie’ voorkomen doordat werkzaamheden aan rioolwaterzuiveringen stil komen te liggen. Een geborgde stikstofaanpak is onmisbaar om echt werk te maken van natuurherstel en het verlagen van de stikstofuitstoot.”
