Om een zoetwatertekort in West-Nederland te voorkomen, hebben Rijkswaterstaat en de hoogheemraadschappen van Rijnland, De Stichtse Rijnlanden en Schieland en de Krimpenerwaard de zogeheten Klimaatbestendige Wateraanvoer en de Doorvoer Krimpenerwaard weer opgestart.
Door de hoge temperaturen en de weinige neerslag van de afgelopen periode is de verdamping groter dan de hoeveelheid regen. Ook is de afvoer van de Rijn vanuit Zwitserland, gemeten bij Basel, met een huidige 680 m³ per seconde “historisch laag” voor de tijd van het jaar. Dat werd gisteren gemeld op de landelijke Droogtemonitor. In april en mei is het winterse sneeuwdek in de Alpen vrijwel volledig verdwenen, en door de aanhoudend hoge temperaturen vond op 29 juni al een zeer vroege ‘glacier melt day’ plaats. Dit is de dag waarop alle sneeuw die de afgelopen winter op de gletsjers is gevallen, gesmolten is. Vanaf dat moment verliezen de gletsjers netto ijs tot aan de volgende winter.
Voor de komende 15 dagen wordt opnieuw een periode van warm en droog weer verwacht, zowel in Nederland als in grote delen van de bovenstroomse stroomgebieden. Verwacht wordt dat het neerslagtekort daardoor zal toenemen, en dat de Rijnafvoer (na een lichte stijging) verder zal dalen tot rond de 650 m³ per seconde.
Hierdoor neemt in West-Nederland de beschikbaarheid van zoet water af, en is er minder tegendruk tegen inkomend zeewater, waardoor verzilting verder landinwaarts merkbaar wordt. Daarom is gisteren de Klimaatbestendige Wateraanvoer (KWA) in werking gezet. Met de KWA wordt via gemaal De Aanvoerder (in De Meern) extra water vanuit het Amsterdam-Rijnkanaal via de Leidse- en Oude Rijn naar West-Nederland geleid, om het waterpeil en zoutgehalte in de regionale watersystemen op orde te houden. De aanvoer is gestart met 7 m³ per seconde en kan worden opgeschaald tot 15 m³ per seconde als dat nodig is.
De KWA is een gezamenlijke maatregel van de waterschappen en Rijkswaterstaat, oorspronkelijk naar aanleiding van de extreme droogte van 1976. Als beheerder van het hoofdwatersysteem stelt Rijkswaterstaat het water beschikbaar; de waterschappen zorgen vervolgens voor de verdeling en doorvoer via de regionale watersystemen.
Ook de Doorvoer Krimpenerwaard (DKW) is, op 24 juni, in werking gezet. Hiermee laat HHSK via gemaal Krimpenerwaard (in Bergambacht) extra zoet water in vanuit de Lek. Dit water wordt dwars door de Krimpenerwaard en vervolgens gemaal Verdoold (bij Gouderak) naar de Hollandsche IJssel gevoerd, om verzilting tegen te gaan. Via de DKW ontvangt de Hollandsche IJssel 3 m³ per seconde extra.
Voor de langere termijn werken HHSK en Rijnland ook aan een betere doorvoerroute tussen de gemalen Krimpenerwaard en Verdoold; een maatregel die onderdeel uitmaakt van het nationale Deltaplan Zoetwater 2022–2027.
De extra aanvoer van water door de KWA en DKW zorgt voor een sterkere stroming en hogere waterstanden. Daarom waarschuwen de waterschappen dat zwemmen lokaal (extra) gevaarlijk kan zijn. Ook neemt de doorvaarthoogte bij bruggen af, en kunnen vaarwegen tijdelijk worden gestremd.
