In 2024 zijn in West- en Midden-Nederland 40.740 muskusratten gevangen, een toename van ruim 10.000 in vergelijking met 2023. De cijfers, gepubliceerd door Muskusrattenbeheer West- en Midden-Nederland, een samenwerkingsverband van zes waterschappen, tonen aan hoe groot de populatie van deze invasieve soort nog steeds is.
Van de ruim 65.000 muskusratten die in 2024 in heel Nederland werden gevangen, bevond het merendeel zich in West- en Midden-Nederland. Vooral de Krimpenerwaard bleek opnieuw een hotspot. Dit gebied, bekend om zijn rijke natuur, veel water en overvloed aan voedsel, biedt ideale omstandigheden voor muskusratten. Ook in het gebied van waterschap Amstel, Gooi en Vecht is het aantal vangsten sterk gestegen, mede dankzij de inzet van extra bestrijders.
De waterschappen, die sinds 2011 verantwoordelijk zijn voor de bestrijding, hebben als doel om Nederland tegen 2034 muskusratvrij te maken. Een ambitieuze missie waarvoor nog veel werk nodig is. Om deze doelen te behalen, wordt de strijd tegen de muskusratten de komende jaren geïntensiveerd. Muskusrattenbeheer West- en Midden-Nederland heeft plannen om in 2025 en 2026 elf nieuwe bestrijders op te leiden.
Het vangen van muskusratten is essentieel om Nederland te beschermen tegen overstromingen. De dieren graven holen en gangen in oevers en dijken, wat kan leiden tot verzwakking van waterkeringen en in het ergste geval tot dijkdoorbraken. Met de veranderende klimatologische omstandigheden en toenemende druk op waterkeringen wordt de bestrijding de komende jaren verder opgevoerd.
Ongewenst graafgedrag
Muskusratten zijn van nature niet inheems in Nederland en kennen hier geen natuurlijke vijanden. Dit, gecombineerd met hun snelle voortplanting, maakt actieve bestrijding noodzakelijk. De schade die de dieren aanrichten beperkt zich niet alleen tot dijken en andere waterkeringen; ze vormen ook een bedreiging voor de biodiversiteit. Ze eten planten zoals riet en lisdodde, die essentieel zijn voor het leefgebied van inheemse vogels zoals de zwarte stern, de roerdomp en de kleine karekiet. Door hun graafgedrag verstoren muskusratten het natuurlijke evenwicht in moerasgebieden. Om deze redenen staan ze op de Europese lijst van invasieve soorten.
De bestrijding is niet alleen gericht op het vangen van muskusratten, maar ook op het vroegtijdig signaleren van graafschade. Preventieve maatregelen, zoals het versterken van kwetsbare dijken, spelen een belangrijke rol in de aanpak. Door een combinatie van actieve bestrijding en preventie hopen de waterschappen de impact van muskusratten op zowel waterveiligheid als biodiversiteit terug te dringen.
Vangsten per waterschap
| Waterschap | 2024 | 2023 |
| Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden |
3432 |
2806 |
| Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier | 4321 | 3429 |
| Hoogheemraadschap van Delfland | 2568 | 1856 |
| Hoogheemraadschap van Rijnland | 7748 | 6942 |
| Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard | 12735 | 9208 |
| Waterschap Amstel, Gooi en Vecht | 9936 | 5390 |
| Eindtotaal | 40740 | 29631 |
