Hoe zit de Nederlandse waterwereld nu eigenlijk in elkaar? Wie is waar verantwoordelijk voor, hoe lopen de geldstromen, wat zegt de wet- en regelgeving en welke uitdagingen kent de manier waarop de Nederlandse omgang met water is geregeld? Op die vragen wil het boek ‘Zo werkt water’ een antwoord geven.
“Je merkt dat de Nederlandse waterwereld vrij organisch is gegroeid. Daardoor is de taakverdeling tussen overheden bijvoorbeeld op het eerste gezicht niet altijd even logisch en makkelijk te doorgronden.” Dat zegt Josefien Meerevoort. Zij is senior Duurzaamheid en leefomgeving bij de Argumentenfabriek, het adviesbureau dat dit boek samenstelde.
Om het boek ‘Zo werkt water’ samen te stellen, verrichtten Meerevoort en haar collega’s eerst literatuuronderzoek: “Veel informatie is al beschikbaar, maar het is heel verkokerd of heel technisch. Er was tot nu toe nog geen centraal naslagwerk over alle onderwerpen die water raken. En met deze publicatie hopen we zo’n naslagwerk te hebben gecreëerd.”
De uitkomsten uit het literatuuronderzoek werden vervolgens getoetst aan de meningen van experts in veertien denksessies. “Die sessies hebben we georganiseerd met experts uit de waterwereld, variërend van medewerkers van waterschappen en drinkwaterbedrijven tot mensen van kennisinstellingen.”
Het boek bestaat uit vier hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk komt het fysieke domein aan bod. “Daarin bespreken we de hydrologische principes, maar ook de fysieke kunstwerken die er in de waterwereld worden gebruikt voor waterbeheer.”
Daarna is de beurt aan de spelers en geldstromen van de waterwereld. “Bij de organisatie van ons watersysteem spelen veel partners een rol. Daarbij gaat het om verschillende overheden, maar natuurlijk ook uitvoerders en bijvoorbeeld brancheverenigingen. In dit hoofdstuk hebben we ook in kaart gebracht hoe de geldstromen achter de waterwereld precies lopen.”
Het derde hoofdstuk bespreekt wetgeving en beleid. Meerevoort: “Veel van het waterbeheer is regionaal, maar de wetgeving is landelijk of Europees. Denk aan de Omgevingswet of de Kaderrichtlijn Water. Ook internationale verdragen spelen een belangrijke rol.”
In het laatste deel komen de factoren aan bod die de organisatie van het watersysteem onder druk kunnen zetten. “De eerste drie hoofdstukken zijn dus bedoeld om te laten zien hoe we het in Nederland hebben georganiseerd. In het vierde hoofdstuk hebben we, samen met de experts, acht factoren geïdentificeerd die deze organisatie onder druk zetten. Denk daarbij aan de gevolgen van klimaatverandering, maar ook botsende belangen bij de inrichting van Nederland.”
‘Zo werkt water’ is te bestellen bij boekhandels of via de website van de Argumentenfabriek. “Omdat we willen dat de kennis die we hebben verzameld breed wordt gedeeld, zullen de kaarten uit het boek vanaf volgende week gratis via onze site te raadplegen zijn. En met kaarten bedoel ik zowel de vele landkaarten uit boek, als ook de mindmaps die we hebben gemaakt om in een oogopslag vragen over de waterwereld te beantwoorden.”
