Ecologen en klimatologen van het Swiss Federal Institute for Forest, Snow and Landscape Research hebben een tool ontwikkeld die het risico op hittestress voor riviervissen tot 3 weken van tevoren kan voorspellen.
Het model is bedoeld om tijdig actie (zoals ‘emergency fishing’) te kunnen ondernemen om vispopulaties te beschermen tegen de hittegolven, die door klimaatverandering steeds vaker voorkomen en heviger worden. Hoge watertemperaturen maken vissen kwetsbaar voor hittestress, omdat ze als koudbloedigen volledig van hun omgeving afhankelijk zijn voor hun lichaamstemperatuur.
De tool voorspelt het hittestressrisico gebaseerd op drie parameters: de watertemperatuur, visfysiologie en soortverspreiding. Het gaat om een model dat op basis van watertemperatuurmetingen en weersvoorspellingen van de afgelopen 10 jaar met machine learning getraind is om de riviertemperatuur te voorspellen.
De tool is vooralsnog toegespitst op 52 meetstations in Zwitserse rivieren. De voorspellingen zijn openbaar toegankelijk en worden twee keer per week geüpdatet.
De hittegevoeligheid verschilt per soort. Van 59 vissoorten die in Zwitserse rivieren voorkomen verzamelden de onderzoekers (op basis van literatuuronderzoek) de temperatuurgrenzen waarbij het vermogen om te zwemmen, en dus te ontsnappen uit risicovolle gebieden, belemmerd wordt. Daarbij viel op dat niet-inheemse soorten gemiddeld een 1,4°C hogere temperatuurtolerantie hebben dan inheemse soorten. Van de onderzochte soorten had de grootkopkarper de hoogste tolerantie (32,3°C) en de kwabaal de laagste (24,1°C).
Het model is gevalideerd door het te toetsen aan waarnemingen uit de zomer van 2018, toen in Zwitserland een geschatte drie ton aan riviervis (met name zalmachtigen) stierf. Wanneer het model gevraagd werd de mortaliteit 4 weken van tevoren te voorspellen, bleek dat nog net te hoog gegrepen, maar zo’n 2 tot 3 weken van tevoren kon het model op twee van de drie locaties waar een hoge mortaliteit was waargenomen, dit nauwkeurig voorspellen. Locaties waar vissen in 2018 een laag tot gemiddeld hitterisico hadden gelopen, kon het model met circa 70 procent nauwkeurigheid identificeren.
In vijf rivieren overschatte het model echter de waargenomen sterfte. Volgens de onderzoekers komt dit waarschijnlijk doordat het huidige ontwerp nog geen rekening houdt met gedetailleerde informatie zoals lokale populatiegroottes of de aanwezigheid van koelere schuilplaatsen.
