Volgens medewerkers van de Gemeente Hoogeveen heeft de gemeente de lozing van chroom-6 die in 2024 plaatsvond bij vliegtuigbouwer Fokker, te lang onder de pet gehouden, onder andere uit angst voor onrust en media-aandacht. Dat schreef RTV Drenthe vanmorgen, naar aanleiding van een interne evaluatie die de omroep in handen heeft gekregen.
Het gaat om het incident dat in oktober 2024 gebeurde toen er bij GKN Fokker Aerostructures een behandelbad met chroom-6 overstroomde. Het alarmsysteem dat dit had moeten detecteren deed het niet, vanwege een defect relais. Hierdoor raakte de installatie die chroom-6-verbindingen in het afvalwater neutraliseert overbelast, en stroomde binnen drie kwartier zo’n 1,4 kilo chroom-6 het gemeentelijk riool in. Chroom-6, een kankerverwekkende en zogeheten Zeer Zorgwekkende Stof, wordt door Fokker gebruikt in roestwerende verf voor vliegtoestellen.
Monstername na een halfjaar
Dat dit incident heeft plaatsgevonden werd in december 2025 publiek bekend nadat het Dagblad van het Noorden documenten had opgevraagd bij de gemeente en Omgevingsdienst Drenthe, en er twee artikelen over publiceerde. Daarin beschreef de krant ook dat binnen de gemeente het vermoeden was uitgesproken dat Fokker ‘de afgelopen jaren structureel chroom-VI heeft geloosd op het rioolstelsel’. Een dag voordat dit nieuws in de krant kwam, informeerde het college de gemeenteraad. ‘Aanleiding om dat nu te doen, waren de openbaarheidsverzoeken van deze krant’, aldus het dagblad.
Dat de afhandeling van het incident binnen de gemeente en de omgevingsdienst met ‘veel onduidelijkheid en onvrede’ gepaard was gegaan, en tot een botsing tussen beiden geleid had, was al bekend. Ook schreef het Dagblad van het Noorden onlangs dat het tot april 2025 geduurd heeft voordat de gemeente monsters van het afvalwater en rioolslib heeft genomen, en dat de inspecteurs die deze monsters moesten nemen aanvankelijk in het ongewisse werden gelaten over om welke stof het ging. “Onze mensen mogen schijnbaar niet volledig worden geïnformeerd, ik zelf heb ook geen idee waar het over gaat, maar mij bekruipt het gevoel dat wij onze mensen blootstellen aan iets wat van invloed is of was op hun gezondheid”, schreef een medewerker van de afdeling rioolbeheer toentertijd.
Evaluatie
In de interne evaluatie die RTV Drenthe nu heeft ingezien, spreken ambtenaren van onvoldoende kennis, onduidelijke taken, traag handelen en langdurige onduidelijkheid over wie besluiten moest nemen. Ook voelden ambtenaren zich niet gehoord, en vinden ze dat de ernst van het incident gebagatelliseerd en verzwegen is. Genoemd wordt dat angst voor onrust en gezichtsverlies een gedegen onderzoek naar het incident in de weg heeft gestaan.
In openbaargemaakte mailwisselingen komt naar voren dat ambtenaren al vrij kort na het incident zorgen over de gevolgen van de lozing hadden, waarop besproken is of er monsters moesten worden genomen om de risico\'s voor inwoners en ‘rioolwerkers’ in kaart te brengen. Opvallend is dat de beschermende kleding die nodig is voor monstername van chroomhoudend afvalwater, een grote rol heeft gespeeld in de afwegingen om wel of geen monsters te nemen. Zo wilde burgemeester Martijn Breukelman volgens de evaluatie voorkomen dat inwoners mensen in \'witte pakken\' zien. "Dan lekt mogelijk een deel van het verhaal naar buiten", schreef ook een beleidsadviseur in een e-mail.
Over diezelfde witte pakken bestond volgens RTV Drenthe ook een andere zorg: dat het monsternemende personeel zich zou kunnen afvragen waarom ze deze kleding moesten aantrekken. Tot april 2025 wist namelijk, zoals eerder ook door het Dagblad van het Noorden beschreven, nog maar een select gezelschap binnen de gemeente van het incident af.
Volgens de evaluatie betreurden verschillende ambtenaren het besluit van de gemeente om geen monsters te nemen na het incident. Een half jaar later bleek dat de in april 2025 genomen monsters nog altijd chroom-6 bevatten, en concludeert de gemeente dat de lozing geen gevolgen heeft gehad voor inwoners of rioolpersoneel. De uitleg voor deze conclusie vinden ambtenaren volgens de evaluatie ‘onvoldoende’, aldus RTV Drenthe.
De omroep heeft de gemeente om een reactie gevraagd. Die ‘bevestigt het bestaan van de interne evaluatie’, maar wil (nog) niet reageren op de kritiek van het gemeentepersoneel.
Dialoogavond
Overigens had Fokker op grond van zijn milieuvergunning chroom-6 uiterlijk in 2018 moeten vervangen door een minder schadelijke stof. Toch gebruikt het bedrijf de stof nog altijd, volgens de omgevingsdienst omdat veel Amerikaanse klanten (Boeing, Lockheed Martin, Raytheon Gulfstream) daar belang aan hechten.
Door het incident staat Fokker inmiddels onder verscherpt toezicht. De omgevingsdienst heeft een handhavingstraject gestart, de gemeente houdt de vergunning tegen het licht, en het Openbaar Ministerie onderzoekt of Fokker strafbaar heeft gehandeld.
De gemeenteraad, die pas sinds december van het incident afweet, eist ondertussen opheldering. Op verzoek van de raadsfracties van D66, GroenLinks, PvdA en de ChristenUnie – die eerder al gezamenlijk vragen indienden bij het college – organiseert de raad dinsdag 12 mei een ‘dialoogavond’, waarbij onder andere Fokker, het college van B&W, de GGD en de omgevingsdienst worden uitgenodigd om ‘tekst en uitleg te geven’. “Indien genodigde partijen in mei niet komen opdagen of wanneer we de indruk hebben dat informatie wordt achtergehouden, dan kunnen we eventueel nog besluiten tot een raadsenquête”, aldus PvdA-fractievoorzitter Stan van Eck. De dialoogavond zal openbaar toegankelijk zijn, en kan ook online worden bijgewoond.
