Een nieuw fosfaatfilter in het Grenspark Kalmthoutse Heide, net over de grens in Vlaanderen, moet het vervuilde grondwater zuiveren voordat het in het kwetsbare Nederlandse natuurgebied de Groote Meer terechtkomt. De benodigde 1,4 miljoen euro is door de provincie Noord-Brabant betaald.
De investering is het resultaat van jarenlange grensoverschrijdende samenwerking binnen het Grenspark Kalmthoutse Heide, meldt de provincie in een persbericht. "Vlaamse en Noord-Brabantse overheden, terreinbeheerders en waterpartners werken er al jaren samen aan één samenhangend landschap."
Groot probleem is hier de Steertse Heide, een voormalig landbouwgebied dat tegenwoordig fungeert als wateropvangbekken. Via greppels stroomt het water naar de Groote Meer bij Ossendrecht. Door het langdurige landbouwgebruik bevatte het water echter te veel fosfaten. Dat had zijn weerslag op de Groote Meer, waar snelgroeiende soorten als berken en dennenbomen overheersten en zeldzame soorten verdwenen.
IJzerzand
In 2020 werd daarom al een eerste innovatief fosfaatfilter geïnstalleerd op Nederlandse bodem, dat het water uit het noordelijk deel van de Steertse Heide moest zuiveren. Dat werkt heel goed, zo bleek een jaar later al.
Het gaat om een filter van ijzerzand, een restproduct uit de drinkwaterwinning, met een lengte van 240 meter. Daarmee was het de eerste grootschalige toepassing van deze techniek. De fosfaten in het water binden zich aan het zand, zonder dat een pomp nodig is. "Zo wordt het water duurzaam gezuiverd voordat het de grens overgaat."
Evertandven
Het nieuwe fosfaatfilter, dat op Belgisch grondgebied ligt, richt zich op het zuidelijk deel van de Steertse Heide. Daarnaast is ook het Evertandven, een gedempt ven van 4 hectare, opnieuw ingericht. Natuurlijke schommelingen in het waterpeil moeten zorgen voor "een dynamisch ecosysteem met een grotere variatie aan planten- en diersoorten".
Gedeputeerde Hagar Roijackers van Noord-Brabant (Natuur, Milieu en Aanpak Landelijk Gebied) verklaart trots te zijn op de jarenlange nauwe samenwerking met de Vlaamse en Noord-Brabantse partners. Volgens haar komen de maatregelen in Grenspark Kalmthoutse Heide zowel de Groote Meer als de verderop gelegen Brabantse Wal ten goede.
"Iedereen heeft zijn verantwoordelijkheid genomen voor dit robuuste natuurgebied. Natuur en water stoppen nou eenmaal niet bij landsgrenzen."
