In Limburg is een convenant gesloten tussen 47 partijen, variërend van provincie, waterschap en gemeenten tot agrariërs en gebiedsbeheerders. Het doel? ‘Voldoende zoet water in Limburg om de provincie leefbaar te houden.’
“Kort gezegd is het gewoon dringend nodig”, zegt Josette Van Wersch, bestuurder bij Waterschap Limburg. “We zien het voor onze ogen gebeuren. 2025 was een extreem droog jaar. De aanvulling van het grondwater gaat langzaam. Het grondwater staat tot wel een meter lager dan vorig jaar. Als we weer een droge zomer krijgen, dan is het risico op serieuze schade groot.”
Josette van WerschDe zoetwaterschaarste kent volgens Van Wersch structurele oorzaken. “Klimaatverandering speelt een rol. Net als de toenemende droogte, vooral in de zomer. Tegelijkertijd groeit, mede door de bouwopgave, de vraag naar water ook. Onderzoek laat zien dat de huidige maatregelen niet genoeg zijn.”
Daarom dus nu het Convenant Voldoende Zoetwater 2026-2050. Het doel van convenant wordt door de deelnemende partijen als ‘ambitieus beschreven’. Zo moet de grondwaterstand in 2050 met 10 tot 50 cm op veel plaatsen zijn verhoogd en moet er ongeveer 20 procent minder water worden verbruikt.
Van Wersch: “Deelname aan het convenant is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Het feit dat al die partijen hun handtekening hebben gezet, laat ook zien dat de urgentie echt gevoeld was. We moeten er samen voor zorgen dat dit nu geen papieren afspraken blijven, maar dat ze daadwerkelijk worden gerealiseerd.”
Om de voortgang in de gaten te houden, wordt het behalen van de convenantdoelen ook gemonitord. “Iedere zes jaar gaan we toetsen en monitoren. We kijken per gebied naar de effectiviteit van de maatregelen. Want dat is wel een belangrijke opmerking: alle partijen hebben een inspanningsverplichting wat mij betreft, maar het gaat ons om het totaalplaatje per gebied. Die gebiedsgerichte aanpak is heel belangrijk, omdat we rekening willen houden met factoren als landschap, bodem en gebruik.”
Als volgende stap zal er op basis van dit convenant een uitvoeringsprogramma worden opgezet. De eerste daarvan moet volgend jaar gaan draaien. “De urgentie wordt gevoeld en we weten wat we willen: zorgen voor een Limburg dat ook in de toekomst leefbaar is. Nu is het aan ons allemaal om concrete acties te formuleren en echt aan de gang te gaan.”
